📊
CFA taktikleri
Chartered Financial Analyst
20 pratik çözüm tricki — yalnızca CFA için.
Yüzdeyi Tersle
%a × b = %b × a — yüzde ve sayı çarpımı değişmeli.
Soru: Portfolio 250K USD, %4 cash. Cash amount?
taktik: %250'nin 4'ü = 10K USD (cinsel hesap)
5 saniye
TYT/AYT tek-adım yüzde sorularında.
Uygulanmaz: Sayı tam değilse veya zincirleme yüzde varsa (%a'nın %b'si).
⏱️Bu taktikle Finansal Yüzde Hesaplamaları sorusunu 15 sn'de çözersin.
📋 2023 CFA Matematik — Finansal Yüzde Hesaplamaları (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).
Talep Esnekliği: %ΔMiktar / %ΔFiyat
Fiyat esnekliği = |%ΔMiktar ÷ %ΔFiyat|. >1 esnek (lüks), <1 inelastik (zorunlu mal), =1 birim esnek. İnelastik malda fiyat artışı toplam geliri ARTIRIR.
Soru: Fiyat %10 artınca miktar %5 azaldı. Esneklik?
taktik: |−5/10| = 0,5 < 1 → İNELASTİK (zorunlu mal)
10 saniye
Mikroekonomi standart; KPSS-A İktisat.
Uygulanmaz: Çapraz/gelir esnekliği ayrı formül; fiyat esnekliği için geçerli.
⏱️Bu taktikle KPSS A (İktisat) 2017 İktisat 8. soruyu ~10 sn'de çözersin.
📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — KPSS A (İktisat) 2017 İktisat 8. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)
GSYİH: Üç Yöntem Aynı Sonucu Verir
GSYİH 3 yöntemle hesaplanır, sonuç AYNI: Üretim (katma değer) = Gelir (ücret+rant+faiz+kâr) = Harcama (C+I+G+NX). Reel GSYİH = enflasyondan arındırılmış.
Soru: Harcama yöntemiyle GSYİH bileşenleri?
taktik: C(tüketim)+I(yatırım)+G(kamu)+NX(net ihracat)
10 saniye
Makroekonomi standart; KPSS-A İktisat.
Uygulanmaz: GSMH (GNP) yurt dışı faktör gelirini içerir; GSYİH yurt içi.
⏱️Bu taktikle KPSS 2018 İktisat 18. soruyu ~10 sn'de çözersin.
📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — KPSS 2018 İktisat 18. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)
PV / FV Time Value
FV = PV × (1+r)^n. PV = FV / (1+r)^n. Annuite PV = PMT × [(1−(1+r)^(−n))/r].
Soru: $1000 5 yıl %8 → FV?
taktik: FV = 1000 × 1.08^5 ≈ 1469.33
10 saniye
Anüite formülü ödeme dönem sonunda (ordinary annuity); peşin (annuity due) için ×(1+r).
Uygulanmaz: Sürekli bileşik faiz için FV = PV × e^(rt); değişken faiz periyodu için adım adım.
⏱️Bu trickle 2022 CFA Level I'da zaman değeri sorusunu 20sn'de çözebilirdin.
📋 CFA Institute 2022 Level I Quantitative Methods Official Curriculum, Time Value of Money Applications (CFA müfredatı; temsili örnek, resmi sınav sorusu değildir).
NPV ≥ 0 vs IRR > Cost of Capital
NPV ≥ 0 → projeyi kabul. IRR > maliyet sermaye (k) → kabul. Çelişki olursa NPV önceliklidir (büyüklük çelişkili / çoklu IRR sorunu).
Soru: NPV=+50, IRR=%12, k=%10 → ?
taktik: İkisi de pozitif (NPV+, IRR>k) → kabul; çelişki yok
6 saniye
Çelişki durumunda büyük NPV daha fazla servet yaratır (CFA prensibi).
Uygulanmaz: Karma nakit akışlarında (negatif+pozitif kombinasyonu) çoklu IRR ortaya çıkabilir → NPV kullan.
⏱️Bu trickle 2022 CFA Level I'da capital budgeting sorusunu 18sn'de çözebilirdin.
📋 CFA Institute 2022 Level I Exam, Corporate Finance & Capital Budgeting (CFA müfredatı; temsili örnek, resmi sınav sorusu değildir).
CAPM — E(R) = Rf + β(Rm − Rf)
Beklenen getiri = risksiz oran + β × (piyasa premyumu). β > 1 → piyasadan daha volatil.
Soru: Rf=3%, β=1.5, Rm=10% → E(R)?
taktik: 3 + 1.5×(10−3) = 3 + 10.5 = 13.5%
8 saniye
Sharpe 1964 CAPM; literatür ampirik destek değişken.
Uygulanmaz: CAPM tek faktör (piyasa); çok faktörlü (Fama-French 3/5 faktör) daha gelişmiş.
⏱️Bu trickle 2025 CFA Level 1 Mock'ta bu soruyu 20sn'de çözebilirdin.
📋 CFA Institute resmi 'Are You Ready for Level 1' multiple choice sample (cfainstitute.org); AnalystPrep CFA L1 CAPM bölümü (temsili örnek; resmi sınav sorusu değildir).
Sharpe Ratio — (R − Rf) / σ
Sharpe = (Portföy getirisi − risksiz oran) / portföy standart sapması. Yüksek = daha iyi.
Soru: R=12%, Rf=3%, σ=15% → Sharpe?
taktik: (12−3)/15 = 0.6
6 saniye
Sharpe 1966 orijinal; risk-ayarlı performans temel ölçüsü.
Uygulanmaz: Negatif Sharpe karşılaştırması yanıltıcı; non-normal getiri dağılımında Sortino daha iyi.
⏱️Bu trickle 2022 CFA Level I'da Sharpe Ratio sorusunu 20sn'de çözebilirdin.
📋 CFA Institute 2022 Level I Exam, Quantitative Methods - Performance Measurement, Sharpe Ratio Analysis (CFA müfredatı; temsili örnek, resmi sınav sorusu değildir).
Bond Duration Kavramı
Macaulay Duration = ağırlıklı nakit akışı vadesi (yıl). Modified Duration = Macaulay/(1+y) = fiyatın faize %duyarlılığı. Yüksek = yüksek faiz riski. Sıfır kuponda Macaulay = vade.
Soru: Duration=7, faiz +1% → fiyat?
taktik: Fiyat ≈ −7% (modified duration yaklaşımı)
7 saniye
Modified duration = Macaulay duration / (1+y); küçük değişim için doğru.
Uygulanmaz: Büyük faiz değişimi (>1%) için convexity düzeltmesi gerek.
⏱️Bu trickle 2022 CFA'da Bond Duration sorusunu 20sn'de çözebilirdin.
📋 CFA 2022 Level I Fixed Income — Bond Duration (CFA müfredatı; temsili örnek, resmi sınav sorusu değildir).
PE vs PEG Oranı
PE = Fiyat / Hisse başına kazanç. PEG = PE / (yıllık kazanç büyüme oranı %). PEG ≤ 1 → ucuza işaret (Lynch kuralı).
Soru: PE=20, büyüme %20 → PEG?
taktik: 20/20 = 1.0 → adil değerleme bandı
5 saniye
PEG basit kural; Lynch popülerleştirdi (Peter Lynch, One Up On Wall Street).
Uygulanmaz: Negatif kazançta PE anlamsız; siklik şirketlerde PE/PEG yanıltıcı.
⏱️Bu trickle 2022 CFA Level I'daki PE vs PEG oranı sorusunu 30sn'de çözebilirdin.
📋 CFA Institute 2022 Level I Curriculum, Equity Valuation Fundamentals, PE and PEG Ratio Analysis (CFA müfredatı; temsili örnek, resmi sınav sorusu değildir).
DuPont 3-Step ROE
ROE = Net Marj × Aktif Devir × Mali Kaldıraç = (Net Kar/Satış) × (Satış/Aktif) × (Aktif/Özkaynak).
Soru: Marj 10%, devir 1.5, kaldıraç 2 → ROE?
taktik: 0.10 × 1.5 × 2 = 0.30 = %30
7 saniye
DuPont 1920 orijinal; bugün 5-step daha derinleştirici.
Uygulanmaz: Beş bileşenli (5-step) DuPont vergi etkisi + faiz yükünü ayırır.
⏱️Bu trickle 2022 CFA'da ROE bileşenleri sorusunu 18sn'de çözebilirdin.
📋 CFA Institute 2022 Level I Exam, Financial Analysis & Valuation, ROE ve Finansal Oranlar (CFA müfredatı; temsili örnek, resmi sınav sorusu değildir).
WACC Formülü
WACC = (E/V) × Re + (D/V) × Rd × (1−t). E=özkaynak, D=borç, V=toplam, Rd=borç maliyeti, Re=özkaynak maliyeti, t=vergi.
Soru: E=60, D=40, Re=12%, Rd=6%, t=20% → WACC?
taktik: 0.6×12 + 0.4×6×0.8 = 7.2 + 1.92 = 9.12%
12 saniye
Vergi etkisi sadece borç maliyetinde (faiz vergi indirimi).
Uygulanmaz: Sürekli yeni borçlanma olan/sermaye yapısı değişen şirketlerde WACC dinamik hesaplanmalı.
⏱️Bu trickle 2022 CFA Level 1'de sermaye maliyeti sorusunu 18sn'de çözebilirdin.
📋 CFA Institute 2022 Level 1 Exam Corporate Finance Vignette, Capital Structure and Cost of Capital (CFA müfredatı; temsili örnek, resmi sınav sorusu değildir).
Standart Sapma vs Varyans
σ² (varyans) = ortalama kareli sapma. σ = √varyans. Portföyde risk ölçüsü σ.
Soru: σ²=400 → σ?
taktik: σ = √400 = 20
4 saniye
Sample variance (n−1) vs population (n) ayrımı kritik.
Uygulanmaz: Non-normal dağılımda σ tek başına yetersiz (skewness, kurtosis önemli).
⏱️Bu trickle 2022 CFA Level 1'da standart sapma ve varyans sorusunu 12sn'de çözebilirdin.
📋 CFA Institute 2022 Level 1 Quantitative Methods — Variance and Standard Deviation (CFA müfredatı; temsili örnek, resmi sınav sorusu değildir).
Bond Fiyat — Yield İlişkisi
Tahvil fiyatı ile yield ters orantılı. Yield ↑ → fiyat ↓. Kuponlu tahvil yield = kupon → fiyat = par.
Soru: 10% kupon tahvil, yield %12 → premium/discount?
taktik: Yield > kupon → fiyat < par (discount)
5 saniye
Konveksite nedeniyle ilişki düz değil eğri.
Uygulanmaz: Çağrılabilir (callable) tahvilde fiyat yield ilişkisi cap'lenir.
⏱️Bu trickle 2022 CFA Level I'da bond fiyat-yield sorusunu 20sn'de çözebilirdin.
📋 CFA Institute 2022 Level I Exam Fixed Income Fundamentals, Bond Valuation and Yield Relations (CFA müfredatı; temsili örnek, resmi sınav sorusu değildir).
Diversifikasyon — Korelasyon < 1
İki varlık korelasyon < 1 ise portföy σ < ağırlıklı σ ortalaması. Korelasyon = +1 → diversifikasyon yararı YOK. Korelasyon = −1 → tam hedge mümkün.
Soru: İki hisse korelasyon 0.3 → diversifikasyon var mı?
taktik: 0.3 < 1 → evet, portföy σ ↓
5 saniye
Markowitz 1952 MPT; modern portföy teorisinin temeli.
Uygulanmaz: Kriz dönemlerinde korelasyonlar 1'e yaklaşır (correlation breakdown); diversifikasyon tam koruma değil.
⏱️Bu trickle 2022 CFA Level I'de portföy diversifikasyon sorusunu 18sn'de çözebilirdin.
📋 CFA Institute 2022 Level I Quantitative Methods — Diversification and Correlation Effects (CFA müfredatı; temsili örnek, resmi sınav sorusu değildir).
Kural 72 — İkiye Katlanma Süresi
Paranın 2'ye katlanma süresi (yıl) ≈ 72 / yıllık getiri(%).
Soru: %9 yıllık getiriyle para kaç yılda 2'ye katlanır?
taktik: 72 / 9 = 8 yıl
5 saniye
%6–12 aralığında ±%2 hata; SPK/CFA hız sorularında standart yaklaşım.
Uygulanmaz: Çok yüksek faizde (>%20) sapar; tam değer ln2/ln(1+r) ile hesaplanır.
⏱️Bu trickle SPK Finansal Yönetim'de katlanma süresini 5sn'de bulursun.
📋 SPL Finansal Yönetim çalışma notları (temsili uygulama; resmi çıkmış soru değildir).
Sonsuz Vade Bugünkü Değer
Sonsuza dek sabit C ödeyen nakit akışının bugünkü değeri PV = C / r.
Soru: Yılda sonsuza dek 100₺ ödeyen kıymet, r=%8. Değeri?
taktik: 100 / 0,08 = 1.250₺
8 saniye
Sabit sonsuz akışta kesin; değerleme standardı.
Uygulanmaz: Büyüyen akışta (g≠0) Gordon: PV = C/(r−g) kullanılır.
⏱️Bu trickle süresiz akış değerlemesini 8sn'de yaparsın.
📋 SPL İleri Finansal Yönetim çalışma notları (temsili; resmi soru değildir).
CAPM — Beklenen Getiri
Beklenen getiri E(r) = rf + β × (rm − rf).
Soru: rf=%5, β=1,2, piyasa risk primi=%6. Beklenen getiri?
taktik: 5 + 1,2×6 = %12,2
8 saniye
CAPM tek-faktör; SPK/CFA standart formülü.
Uygulanmaz: Çok faktörlü modelde (Fama-French) ek faktörler gerekir; tek-faktör CAPM varsayımı.
⏱️Bu trickle CAPM beklenen getiriyi 8sn'de bulursun.
📋 SPL Sermaye Piyasası Araçları çalışma notları (temsili; resmi soru değildir).
Efektif Yıllık Faiz (EAR)
EAR = (1 + r/n)^n − 1 (n: yıllık bileşik sayısı).
Soru: Aylık %1 (nominal %12) efektif yıllık faiz?
taktik: (1,01)^12 − 1 ≈ %12,68
10 saniye
Bileşik faiz tanımı gereği kesin.
Uygulanmaz: Sürekli bileşikte EAR = e^r − 1 kullanılır.
⏱️Bu trickle nominal→efektif dönüşümü 10sn'de yaparsın.
📋 SPL Finansal Yönetim çalışma notları (temsili; resmi soru değildir).
Durasyon ile Fiyat Değişimi
Tahvil fiyat değişimi %ΔP ≈ − Durasyon × Δy (faiz oranı değişimi).
Soru: Durasyon=5, faiz %1 artarsa fiyat ne olur?
taktik: −5 × 1 = %5 düşer
8 saniye
Küçük Δy için birinci derece yaklaşım; fixed income standardı.
Uygulanmaz: Büyük faiz değişimlerinde konveksite düzeltmesi gerekir (doğrusal yaklaşım sapar).
⏱️Bu trickle faiz riskini 8sn'de hesaplarsın.
📋 SPL Türev Araçlar çalışma notları (temsili; resmi soru değildir).
Sharpe Oranı
Sharpe = (Portföy getirisi − rf) / Portföy standart sapması.
Soru: Getiri %15, rf=%5, σ=%20. Sharpe oranı?
taktik: (15−5) / 20 = 0,5
8 saniye
Tanım gereği kesin; portföy karşılaştırma standardı.
Uygulanmaz: Normal-dışı/asimetrik dağılımda Sortino (sadece aşağı risk) daha uygun.
⏱️Bu trickle Sharpe oranını 8sn'de bulursun.
📋 SPL Portföy Yönetimi çalışma notları (temsili; resmi soru değildir).