1001 Taktik, TYT, AYT, LGS, KPSS, YDS gibi sınavlara hazırlananlar için konu-özel pratik çözüm yöntemleri sunar. Hocaların biriktirdiği zaman kazandıran taktikleri sınav ve derse göre listeler; birçoğu gerçek çıkmış ÖSYM sorularıyla etiketlidir.

Taktik, bir soru tipini normalden çok daha hızlı çözmeye yarayan pratik yöntemdir. Her taktikte kural, hangi koşulda uygulanacağı ve mümkünse gerçek çıkmış ÖSYM sorusu etiketi bulunur.

Hangi sınavları destekliyor?

TYT, AYT, LGS gibi lise ve üniversite giriş sınavlarının yanı sıra KPSS, ALES, DGS, YDS ve YÖKDİL gibi yetişkin sınavları için pratik çözüm taktikleri içerir.

Konu Hocası ve hata defteri ne işe yarar?

Konu Hocası, takıldığın konuyu AI ile adım adım anlatır ve kendi konunda özgün örnek soru üretir. Hata defteri, yanlışlarını kaydedip aralıklı tekrar (SRS) ile pekiştirmeni sağlar; ÖSYM standardında net hesaplı karne sunar.

ÖSYM veya MEB ile resmi bağlantısı var mı?

Hayır. 1001 Taktik ÖSYM veya MEB ile resmi bağlantı içermez. Konu adları kamusal müfredattan referans alınır ve üretilen örnek sorular AI ile özgün oluşturulur.

taktikPano

🩺

TUS taktikleri

Tıpta Uzmanlık Sınavı

145 pratik çözüm tricki — yalnızca TUS için.

Sağlık içeriği uyarısı: Bu taktikler yapay zeka ile üretilmiş, sınav hazırlığına yönelik temsili örneklerdir; bağımsız uzman hekim/diş hekimi denetiminden geçmemiştir. Tıbbi eşik, doz ve kılavuz bilgileri zamanla değişir — güncel resmî kılavuzla teyit ediniz. Tıbbi tavsiye veya klinik karar desteği değildir; yalnızca yönlendirici sınav materyalidir.

İşitme: Korti Organı ve İç Kulak

Ses: kulak zarı → kemikçikler → oval pencere → koklea → Korti organı (tüylü hücreler) → VIII. sinir. Korti bozulursa İŞİTME kaybı; DENGE (vestibüler) ayrı, etkilenmez.

Soru: Korti organı işlev görmeyen kişide ne beklenir?

taktik: Korti = işitme reseptörü → işitme kaybı; denge vestibüler sistemde, normal kalır

12 saniye

MEB lise Biyoloji — Duyu organları; standart anatomi.

Uygulanmaz: İletim tipi (kemikçik/zar) ile sensörinöral (Korti) işitme kaybı ayrımı soruluyorsa dikkat.

⏱️Bu taktikle KPSS 2017 Fen 37. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — KPSS 2017 Fen 37. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

12 Kraniyal Sinir Sıra Ezber: 'Oh Oh Oh To Touch And Feel Very Good Velvet Ah Heaven'

İlk harf mnemonik: Oh(I-Olfaktör) Oh(II-Optik) Oh(III-Okulomotor) To(IV-Troklear) Touch(V-Trigeminal) And(VI-Abdusens) Feel(VII-Fasiyal) Very(VIII-Vestibulokoklear) Good(IX-Glossofaringeal) Velvet(X-Vagus) Ah(XI-Aksesuar) Heaven(XII-Hipoglossal). 'Oh Oh Oh To' = 1-4; 'Touch And Feel' = 5-7; 'Very Good Velvet Ah Heaven' = 8-12.

Soru: Aşağıdaki kraniyal sinirlerden hangisi 6. sıradadır? A) Fasiyal B) Trigeminal C) Abdusens D) Troklear E) Vestibulokoklear

taktik: 'Touch(V) And(VI) Feel(VII)' → VI. = Abdusens. Net cevap: C

8 saniye

TUS Anatomi notu — 12 kraniyal sinir sıralaması sabit standart anatomi bilgisidir. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Soru sinir fonksiyonu veya çıkış yeri soruyorsa bu mnemonik yeterli değil; ek bilgi gerekir.

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 97. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 97. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kraniyal Sinir Tipi: Duyu/Motor/Karma — 'Some Say Marry Money But My Brother Says Big Boobs Matter More'

S=Sensory(duyusal), M=Motor, B=Both(karma). I-S, II-S, III-M, IV-M, V-B, VI-M, VII-B, VIII-S, IX-B, X-B, XI-M, XII-M. Mnemonik sıra: Some(S) Say(S) Marry(M) Money(M) But(B) My(M) Brother(B) Says(S) Big(B) Boobs(B) Matter(M) More(M). Saf duyusal: I,II,VIII; Saf motor: III,IV,VI,XI,XII; Karma: V,VII,IX,X.

Soru: Aşağıdaki kraniyal sinirlerden hangisi karma (hem afferent hem efferent) yapıdadır? A) Optik sinir B) Troklear sinir C) Abdusens sinir D) Vagus sinir E) Hipoglossal sinir

taktik: Mnemonik X=Boobs=B(oth) → Vagus karma. Net cevap: D

10 saniye

TUS Anatomi notu — kraniyal sinir fonksiyonel sınıflandırması standart anatomi müfredatı. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Özel visseral afferent/efferent ayrımı gerektiren ileri sorularda bu basit S/M/B sınıfı yetmez.

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 97. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 97. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Brakiyal Pleksus Kökleri: C5-T1 — '5 Köklü Dal'

Brakiyal pleksus C5, C6, C7, C8, T1 köklerinden oluşur. Ana sinirler: C5-C6 → Muskulokutanöz + Aksiller; C5-C7 → Radyal (üst); C6-C8 → Median (kısmen); C8-T1 → Ulnar + Median (kısmen). Hızlı kural: 'Ulnar = C8-T1 (en alt 2 kök)'; 'Radyal = en uzun yol (C5-T1 tüm kökler katkı verir ama ağırlık C6-C8)'.

Soru: Klumpke felcinde aşağıdaki kök lezyonlarından hangisi beklenir? A) C5-C6 B) C6-C7 C) C7-C8 D) C8-T1 E) C5-T1

taktik: Klumpke = alt brakiyal pleksus = C8-T1. Erb = üst = C5-C6. Net cevap: D

12 saniye

TUS Anatomi notu — brakiyal pleksus kök seviyeleri standart anatomi. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Bireysel sinir dallarının çıkış noktaları (ör. torakodorsal, subskapular) gibi ileri düzey sorularda bu genel kural yetmez.

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 70. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 70. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus · elle doğrulandı)

Koroner Arter — LAD/RCA/Cx Alanları: 'LAD=Ön, RCA=Sağ+Alt, Cx=Sol Yan'

LAD (Sol Ön İnen): ön duvar + interventriküler septum + sol ventrikül apeksi. RCA (Sağ Koroner): sağ ventrikül + inferior duvar + SA düğümü (%60) + AV düğümü (%80). Cx (Sirkümfleks): lateral+posterior sol ventrikül. Kural: MI'de 'inferior değişiklik → RCA' (en sık); 'anterior → LAD'; 'lateral → Cx'.

Soru: EKG'de DII, DIII ve aVF derivasyonlarında ST elevasyonu saptanan hastada en olası tıkalı damar hangisidir? A) LAD B) Sirkümfleks C) RCA D) Sol ana koroner E) Diagonal dal

taktik: İnferior derivasyonlar (II, III, aVF) → RCA. Net cevap: C

10 saniye

TUS Anatomi/Kardiyoloji notu — koroner arter beslenme alanları standart anatomi. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Sol dominant dolaşımda (Cx RCA'nın bazı görevlerini üstlenir) bu kural değişebilir; dominans sorusu varsa dikkat.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 19. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 19. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Aksiyon Potansiyeli 5 Fazı: '0-DENİZ, 1-KİP, 2-PLATO, 3-İNİŞ, 4-DİNLENME'

Kardiyak aksiyon potansiyeli fazları: Faz 0 = hızlı depolarizasyon (Na⁺ girişi, hızlı Na kanalı); Faz 1 = erken hızlı repolarizasyon (K⁺ çıkışı, Ito); Faz 2 = plato (Ca²⁺ girişi = K⁺ çıkışı, L-tipi Ca kanalı); Faz 3 = hızlı repolarizasyon (K⁺ çıkışı, IKr/IKs); Faz 4 = istirahat membran potansiyeli (uyarılabilir hücre) veya pacemaker potansiyeli (SA/AV). Kural: 'Plato = Ca' — antiaritmik etki plato fazında Ca kanalı bloke edilince.

Soru: Kardiyak aksiyon potansiyelinin plato (faz 2) fazında dominant iyon hareketi aşağıdakilerden hangisidir? A) Na⁺ girişi B) K⁺ girişi C) Ca²⁺ girişi D) Cl⁻ girişi E) Na⁺ çıkışı

taktik: Plato = Ca girişi (L-tipi kanal). Net cevap: C

8 saniye

TUS Fizyoloji notu — kardiyak aksiyon potansiyeli faz-iyon ilişkisi standart fizyoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Sinir hücresi aksiyon potansiyeli (faz 0-3 sadece, Ca baskın plato yok) ile karıştırma; bu trick kardiyak miyosit içindir.

⏱️Bu taktikle TUS 2007 Tıp 7. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2007 Tıp 7. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Nefron Segment Fonksiyonları: 'PCT=Her Şey, Henle=Konsantrasyon, DCT=Fine-Tune'

PCT (Proksimal Tübül): %67 Na, su, HCO₃ reabsorbsiyonu; glukoz/aa %100 geri alım; izoosmorik. İnce azalan Henle: su reabsorbsiyonu (AQP1, üreye impermeabl). Kalın çıkan Henle: Na-K-2Cl kotransporter (NKCC2) — furosemid hedefi; suyageçirimsiz. DCT: thiazid hedefi (NCC, Na-Cl), Ca reabsorbsiyonu (PTH). Toplayıcı kanal: ADH → AQP2 → su; aldosteron → Na/K değişimi.

Soru: Furosemid aşağıdaki nefron segmentlerinden hangisinde etkisini gösterir? A) Proksimal tübül B) İnce azalan Henle kolu C) Kalın çıkan Henle kolu D) Distal kıvrımlı tübül E) Toplayıcı kanal

taktik: Furosemid = loop diüretik = kalın çıkan Henle = NKCC2 bloke. Net cevap: C

10 saniye

TUS Fizyoloji notu — nefron segment fonksiyonları standart fizyoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Spesifik taşıyıcı protein mutasyonlarını soran genetik/kalıtsal nefropati sorularında daha derin bilgi gerekir.

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 109. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 109. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

O₂ ve CO₂ Taşınması: 'O₂=HbDörtlü, CO₂=ÜçYol'

O₂ taşınması: %98 Hb'ye bağlı (oksiHb), %2 çözünmüş. CO₂ taşınması: %70 bikarbonat (HCO₃⁻) olarak plazmada; %23 karbaminohemoglobin (HbCO₂); %7 çözünmüş. Haldane etkisi: O₂ bağlandıkça Hb CO₂ taşıma kapasitesi azalır (akciğerde CO₂ salınımını kolaylaştırır). Bohr etkisi: CO₂ ↑/pH ↓ → O₂ dissosiasyon eğrisi sağa kayar → O₂ salınımı ↑.

Soru: CO₂'nin kanda en fazla hangi formda taşındığı aşağıdakilerden hangisidir? A) Karbaminohemoglobin B) Çözünmüş CO₂ C) Bikarbonat iyonu (HCO₃⁻) D) Karbamino-plazma proteini E) CO₂-Hb kompleksi

taktik: CO₂: %70 HCO₃⁻, %23 karbaminoHb, %7 çözünmüş. En fazla = bikarbonat. Net cevap: C

8 saniye

TUS Fizyoloji notu — O₂/CO₂ taşınma mekanizmaları standart fizyoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Karbonmonoksit (CO) zehirlenmesi mekanizması farklıdır; CO ve CO₂ taşınmasını karıştırma.

⏱️Bu taktikle TUS 2018 Tıp 39. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2018 Tıp 39. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Glikoliz 3 Anahtar Enzimi: 'HEK — Heksokinaz, Enolaz değil, PFK-1, Pirüvat Kinaz'

Glikolizin 3 geri dönüşümsüz (düzenleyici) enzimi: (1) Heksokinaz (adım 1, glukoz→G6P); (2) Fosfofruktokinaz-1/PFK-1 (adım 3, F6P→F1,6BP) — hız-sınırlayıcı; (3) Pirüvat kinaz (adım 10, PEP→pirüvat). PFK-1 inhibitörleri: ATP yüksek, sitrat. PFK-1 aktivatörleri: AMP, F2,6BP (en güçlü). Kural: 'PFK-1 = glikoliz gaz pedalı'.

Soru: Glikolizde hız sınırlayıcı enzim aşağıdakilerden hangisidir? A) Heksokinaz B) Aldolaz C) Fosfogliserat kinaz D) Fosfofruktokinaz-1 (PFK-1) E) Enolaz

taktik: Glikoliz gaz pedalı = PFK-1 = hız sınırlayıcı. Net cevap: D

8 saniye

TUS Biyokimya notu — glikoliz enzim düzenlemesi standart biyokimya. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Karaciğerde glükokinaz heksokinazın yerini alır; 'heksokinaz her dokuda' diye genelleştirme yapma.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 34. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 34. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Vitamin–Koenzim Eşleştirme: 'B1=TPP, B2=FAD, B3=NAD, B5=CoA, B6=PLP, B12=AdoCbl'

Koenzim eşleşmeleri: B1(Tiamin)→TPP (oksidatif dekarboksilasyon: pirüvat→AsetilCoA, αKG→SüksinilCoA); B2(Riboflavin)→FAD/FMN (elektron taşıyıcı); B3(Niasin)→NAD⁺/NADP⁺ (en sık kullanılan); B5(Pantotenik asit)→CoA; B6(Piridoksin)→PLP (transaminasyon); Biotin(B7)→karboksilasyon (pirüvat karboksilaz, asetilCoA karboksilaz); B12(Kobalamin)→AdenosilCobalamin (metilmalonil-CoA→süksinilCoA) + MetilCobalamin (homosistein→metionin).

Soru: Pirüvat dehidrogenaz kompleksinin aktivitesi için aşağıdaki vitaminlerden hangisi GEREKLİ DEĞİLDİR? A) Tiamin (B1) B) Riboflavin (B2) C) Niasin (B3) D) Pantotenik asit (B5) E) Piridoksin (B6)

taktik: Pirüvat DH kompleksi: TPP(B1)+FAD(B2)+NAD(B3)+CoA(B5)+Lipoik asit. B6(PLP) bu komplekste YOK. Net cevap: E

15 saniye

TUS Biyokimya notu — vitamin-koenzim ilişkisi standart biyokimya. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Vitamin eksikliği klinik tablosu soruyorsa bu salt koenzim eşleştirme tablosu yetmez; klinik bulgu bilgisi gerekir.

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 89. soruyu ~15 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 89. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Üre Döngüsü Enzim Sırası: 'CPS→OTC→AS→AL→ARG'

Üre döngüsü 5 enzimi sırayla: (1) CPS-I (karbamoil fosfat sentetaz I) — mitokondriyel, NH₃+CO₂→karbamoil fosfat; (2) OTC (ornitin transkarbamilaz) — mitokondriyel, ornitin+karbamoil fosfat→sitrülin; (3) AS (argininosüksinat sentetaz) — sitoplazmik; (4) AL (argininosüksinat liyaz) — sitoplazmik; (5) ARG (arginaz) — karaciğer, arginin→üre+ornitin. Kural: 'İlk ikisi mitokondriyel, son üçü sitoplazmik'.

Soru: Üre döngüsünde mitokondri içinde gerçekleşen reaksiyonları katalize eden enzimler hangileridir? A) Argininosüksinat sentetaz ve liyaz B) CPS-I ve OTC C) Arginaz ve OTC D) AS ve arginaz E) CPS-I ve arginaz

taktik: İlk 2 = mitokondriyel: CPS-I + OTC. Net cevap: B

10 saniye

TUS Biyokimya notu — üre döngüsü enzim lokalizasyonu standart biyokimya. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: CPS-II (sitoplazmik, pirimidin sentezi) ile CPS-I karıştırılmamalı; bu trick üre döngüsü CPS-I içindir.

⏱️Bu taktikle TUS 2024 Tıp 32. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2024 Tıp 32. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Gram (+)/(-) Ayrım: 'Gram(+)=Kalın Peptidoglikan=MORu Tutar'

Gram (+): kalın peptidoglikan tabaka → kristal violeyi tutar → MOR görünür. Örnekler: Stafilokok, Streptokok, Enterokok, Klostridium, Bacillus, Listeria, Corynebacterium. Gram (−): ince peptidoglikan + dış membran → kristal violeti kaybeder, safranin ile kırmızı. Örnekler: E. coli, Klebsiella, Pseudomonas, Neisseria, Haemophilus, Salmonella, Shigella. Kural: Gram (+) = 'tek kelimeli' çoğu (Staf, Strep) → MOR; Gram (−) = enterik çubuklar → KIRMIZI.

Soru: Aşağıdaki bakterilerden hangisi Gram negatif özelliktedir? A) Staphylococcus aureus B) Streptococcus pneumoniae C) Clostridium perfringens D) Klebsiella pneumoniae E) Bacillus anthracis

taktik: Klebsiella = enterik çubuk = Gram (−) kırmızı. Diğerleri Gram (+). Net cevap: D

8 saniye

TUS Mikrobiyoloji notu — Gram boyama prensibi ve örnek bakteriler standart mikrobiyoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Mikobakteri (asido-fast, Gram boyama yetersiz), Mikoplazma (hücre duvarı yok) ve Klamidya gibi atipikler için Gram boyama ayrımı geçersiz.

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 60. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 60. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus · elle doğrulandı)

DNA vs RNA Virüsleri: 'HERPes PAPa HAD POX = DNA; RESPiRAR = RNA'

DNA virüsleri mnemonik: 'HHAPPPox' — Herpes, Hepatit B, Adenovirüs, Papillomavirüs, Parvovirüs, Poliomavirüs, Poksvirüs. RNA virüsleri: Hepatit A/C/D/E, HIV, İnfluenza, Kızamık, Kabakulak, Rotavirüs, Poliovirüs, Rabivirüs, Koronavirüs, RSV, Ebola, Hantavirüs. Kural: 'Hepatit B = kısmen tek zincirli olan tek DNA virüsü'; 'Diğer hepatitler RNA'. Retrovirüsler: RNA→DNA (ters transkriptaz).

Soru: Aşağıdaki virüslerden hangisi DNA genomu taşır? A) Hepatit A virüsü B) Hepatit C virüsü C) Hepatit B virüsü D) HIV E) İnfluenza virüsü

taktik: Tek DNA hepatit = Hepatit B. A, C, D, E ve HIV = RNA. Net cevap: C

8 saniye

TUS Mikrobiyoloji notu — DNA/RNA virüs sınıflandırması standart mikrobiyoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Hepatit D (delta ajan) RNA'lıdır ama replikasyonu için Hepatit B'ye ihtiyaç duyar; 'Hep D=DNA' sanılmasın.

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 64. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 64. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Antibiyotik Etki Mekanizması: '4 Hedef — DUVAR, PROTEİN, DNA, ZARF'

4 ana hedef: (1) Hücre duvarı sentezi: beta-laktamlar (penisilin, sefalosporin, karbapenem, monobaktam), glikopeptidler (vankomisin). (2) Protein sentezi: 30S→aminoglikozitler, tetrasiklinler; 50S→makrolidler (eritromisin), kloramfenikol, klindamisin, oksazolidinon (linezolid). (3) DNA/nükleik asit: kinolonlar (DNA giroz/topoizomeraz IV), rifampisin (RNA polimeraz), metronidazol (DNA hasarı). (4) Hücre zarı: polimiksin B/kolistin. Kural: 'Vankomisin=duvar ama beta-laktam değil' ve '30S/50S ayırımı protein hedefli abx sorusunda kritik'.

Soru: Aşağıdaki antibiyotiklerden hangisi bakteri ribozomunun 50S alt birimine bağlanarak etki gösterir? A) Gentamisin B) Tetrasiklin C) Eritromisin D) Siprofloksasin E) Vankomisin

taktik: 50S: makrolidler (eritromisin), kloramfenikol, klindamisin. Gentamisin/Tetrasiklin=30S; Sipro=DNA; Vankomisin=duvar. Net cevap: C

12 saniye

TUS Mikrobiyoloji/Farmakoloji notu — antibiyotik etki mekanizmaları standart farmakoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Mantar ve parazit ilaçları farklı hedeflere sahip; bu tablo yalnızca bakteriyel antibiyotikler için geçerlidir.

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 56. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 56. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Nekroz Tipleri: 'KFKL KAS = Koagülatif-Liküfaktif-Kazeöz-Gangrenöz-Fibrinoid'

5 nekroz tipi: (1) Koagülatif — en sık, iskemi (kalp, böbrek infarktı); hücre iskeleti korunur, nükleuslar kaybolur. (2) Liküfaktif — beyin infarktı + bakteri absesi (enzimler eritir). (3) Kazeöz — tüberküloz (peynir benzeri, granülom merkezi). (4) Yağ nekrozu — pankreas yağı + travma (yağ asidi+Ca=sabunlaşma). (5) Fibrinoid nekroz — kan damarı duvarı, vaskülit/hipertansiyon (immün kompleks birikimi). Kural: 'Beyin=Liküfaktif; TB=Kazeöz; Kalp/Böbrek=Koagülatif'.

Soru: Miyokard infarktüsünde en sık görülen nekroz tipi aşağıdakilerden hangisidir? A) Liküfaktif nekroz B) Kazeöz nekroz C) Koagülatif nekroz D) Fibrinoid nekroz E) Yağ nekrozu

taktik: Kalp infarktı = koagülatif (iskemi, yapı korunur). Net cevap: C

8 saniye

TUS Patoloji notu — nekroz tipi-organ ilişkisi standart patoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Beyin infarktü liküfaktiftir (istisna); sadece 'infarkt=koagülatif' diye genelleştirme yapma.

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 61. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 61. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Apoptoz vs Nekroz Ayrımı: 'Apoptoz=Programlı+Temiz, Nekroz=Kaza+İltihaplı'

Apoptoz: programlı, enerji gerektirir (ATP), hücre büzülür, membran sağlam (apoptotik cisimcik), inflamasyon YOK, kaspazlar aktif, DNA 'merdiven' paterni. Nekroz: kazara, enerji gerekmez, hücre şişer ve patlar, membran yırtılır, inflamasyon VAR, lizozom enzim salınımı. Kural: 'İnflamasyon varsa nekroz, yoksa apoptoz'.

Soru: Aşağıdaki özelliklerden hangisi apoptozun nekrozdan ayırt edilmesinde kullanılır? A) Hücre şişmesi B) Lizozom içeriklerinin serbest kalması C) Belirgin akut inflamasyon yanıtı D) Kaspaz aktivasyonu ile DNA fragmantasyonu E) Membran bütünlüğünün erken kaybı

taktik: Apoptoz: kaspaz aktif + DNA merdiven (180bp katları) + inflamasyon YOK. Net cevap: D

12 saniye

TUS Patoloji notu — apoptoz/nekroz ayırımı standart patoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Bazı 'programlı nekroz' formları (nekroptoz) apoptoza benzer mekanizmalar içerir; ileri düzey sorularda bu basit ayrım yetmez.

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 77. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 77. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus · elle doğrulandı)

Tümör Belirteçleri: 'AFP=Karaciğer/Germ, PSA=Prostat, CEA=Kolon, CA125=Over'

Temel tümör belirteç eşleştirme: AFP (alfafetoprotein) → hepatoselüler karsinom + non-seminom germ hücre tümörü; PSA → prostat; CEA → kolorektal (+ meme/akciğer); CA-125 → over (epitelyal); CA 19-9 → pankreas/safra yolu; hCG → koryokarsinom + non-seminom; LDH → testis (non-spesifik); Kalsitonin → medüller tiroid karsinomu (MTC); Kromogranin A → nöroendokrin. Kural: 'AFP+hCG birlikte yüksek → non-seminom'.

Soru: Serum kalsitonin düzeyinin tümör belirteci olarak kullanıldığı tiroid kanseri tipi hangisidir? A) Papiller tiroid karsinomu B) Foliküler tiroid karsinomu C) Medüller tiroid karsinomu D) Anaplastik tiroid karsinomu E) Tiroid lenfoması

taktik: Kalsitonin = parafoliküler C hücreleri = medüller tiroid Ca. Net cevap: C

8 saniye

TUS Patoloji notu — tümör belirteç eşleştirmeleri standart patoloji/onkoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Tümör belirteçleri tarama amacıyla tek başına kullanılmaz (PSA dahil); spesifite/sensitivite sınırlarını bilen sorular için yeterli değil.

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 16. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 16. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

İnflamasyon Hücreleri: 'Akut=Nötrofil, Kronik=Lenfosit+Makrofaj, Granülom=Epiteloid'

Akut inflamasyon (ilk 24-48 saat): nötrofil baskın. Kronik inflamasyon: lenfosit + plazma hücresi + makrofaj + fibrozis. Granülomatöz inflamasyon: epiteloid makrofaj + dev hücre (Langerhans tipi veya yabancı cisim tipi) + lenfositler; örnekler = TB, sarkoidoz, Crohn, mantar. Eozinofil: allerjik reaksiyon + parazit. Mast hücresi: tip I hipersensitivite (IgE bağlar). Kural: 'Granülom = TB düşün önce'.

Soru: Granülomatöz inflamasyonun karakteristik hücresi aşağıdakilerden hangisidir? A) Nötrofil B) Eozinofil C) Epiteloid makrofaj D) Mast hücresi E) Bazofil

taktik: Granülom = epiteloid makrofaj (aktive makrofaj). Net cevap: C

8 saniye

TUS Patoloji notu — inflamasyon hücre tipleri standart patoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Tüm granülomlar TB değildir (sarkoidoz, Crohn, yabancı cisim de granülom yapar); granülom saptandığında ayırıcı tanı gerekir.

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 75. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 75. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Otonom Reseptörler: 'Alpha=Daralma, Beta1=Kalp, Beta2=Bronş+Damar Dilat'

Adrenerjik reseptörler: α1 → damar düz kas kasılma (vazokonstriksiyon), göz bebeği dilatasyon, mesane boynu kasılma. α2 → presinaptik (nöroepinefrin salgısını ↓), pankreas insülin ↓. β1 → kalp (hız↑, kontraktilite↑), böbrek renin↑. β2 → bronşlar/periferik damar gevşeme, uterus gevşeme, karaciğer glikojenoliz. Muskarinik (M): M1=SSS/mide; M2=kalp (HR↓); M3=düz kas/bezler (bronkokonstrüksiyon, salgı↑, mesane kasılma). Kural: 'β1=1 kalp, β2=2 akciğer'.

Soru: Salbutamol (albuterol) astımda bronkodilatasyon için hangi reseptörü uyarır? A) α1 adrenerjik B) α2 adrenerjik C) β1 adrenerjik D) β2 adrenerjik E) M3 muskarinik

taktik: β2=2 akciğer=bronkodilatasyon. Salbutamol β2 agonist. Net cevap: D

8 saniye

TUS Farmakoloji notu — adrenerjik/muskarinik reseptör etkileri standart farmakoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Dopaminerjik reseptörler bu tabloya dahil değil; dopamin ilaçları (ör. dopamin infüzyonu doz-bağımlı etki) farklı değerlendirilmeli.

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 84. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 84. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Farmakokinetik Yarı Ömür: 't½ = 0.693 × Vd / CL — Dağılım Hacmi ve Klerens'

t½ = (0.693 × Vd) / CL. Vd (dağılım hacmi) büyük → ilaç dokularda birikim → uzun t½. CL (klerens) büyük → hızlı eliminasyon → kısa t½. Kararlı durum (steady state) ≈ 5 × t½. İlk doz yüklemede yükleme dozu = Vd × hedef konsantrasyon. Hepatik CL: yüksek extraction ratio → first-pass etkisi büyük. Kural: 'Vd büyük=dokuda saklı=uzun etki; CL büyük=hızlı temizlenir'.

Soru: Bir ilacın dağılım hacmi (Vd) artarken klerens (CL) sabit kalırsa yarı ömrü nasıl değişir? A) Kısalır B) Değişmez C) Uzar D) Önce uzar sonra kısalır E) CL ile belirlenemez

taktik: t½ = 0.693×Vd/CL → Vd↑, CL sabit → t½ uzar. Net cevap: C

10 saniye

TUS Farmakoloji notu — yarı ömür ve farmakokinetik formüller standart farmakoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Non-lineer (Michaelis-Menten) kinetik gösteren ilaçlarda (fenitoin, etanol, aspirin yüksek doz) t½ sabit değil; bu formül sıfır dereceli kinetik için geçersiz.

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 82. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 82. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

İlaç–Yan Etki Eşleştirme: 'ACE=Öksürük, Statin=Miyopati, Metformin=Laktik Asidoz'

Temel ilaç-yan etki çifti: ACEi → bradikinin birikimi → kuru öksürük (ARB'de görülmez); Statin → miyopati/rabdomiyoliz (CK↑); Metformin → laktik asidoz (böbrek yetmezliğinde risk ↑, B12 eksikliği); Thiazid → hipokalemi+hiperürisemi+hiperglisemi; Aminoglikozit → nefrotoksisite+ototoksisite; Amiodarone → tiroid(hipo/hipertiroidi)+akciğer fibrozis+kornea birikimi; Kloramfenikol → aplastik anemi+gri bebek sendromu; Östrojen → DVT/PE riski. Kural: 'Öksürük soran soru → ACEi düşün'.

Soru: Hipertansiyon tedavisinde kuru öksürük gelişen hastada en olası neden aşağıdakilerden hangisidir? A) Metoprolol B) Amlodipin C) Ramipril D) Hidroklorotiyazid E) Losartan

taktik: Kuru öksürük = ACEi (bradikinin). Ramipril = ACEi. Losartan = ARB (öksürük yok). Net cevap: C

8 saniye

TUS Farmakoloji notu — ilaç yan etki eşleştirmeleri standart farmakoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Yan etki sıklığı bireysel farklılık gösterir; bu tablo 'klasik/beklenen' yan etkileri kapsar, nadir reaksiyonları kapsamamaktadır.

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 19. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 19. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Hipotalamus–Hipofiz–Hedef Bez Ekseni: 'Negatif Feedback = Hedef Bez Hormonu Arttıkça TRH/TSH Azalır'

Eksen: Hipotalamus (serbest edici hormon) → Ön hipofiz (tropik hormon) → Hedef bez (efektör hormon) → Negatif geri besleme ile hipotalamus+hipofizi baskılar. Örnek: TRH (hipotalamus)→TSH (hipofiz)→T3/T4 (tiroid)→T3/T4 yüksek→TRH ve TSH baskılanır. Primer hipotiroidi: T3/T4↓ + TSH↑ (feedback negatif). Sekonder hipotiroidi: TSH↓ + T3/T4↓ (hipofiz/hipotalamus hasarı). Kural: 'TSH yüksekse sorun bezde (primer); TSH düşükse sorun hipofiz/hipotalamusdadır (sekonder/tersiyer)'.

Soru: Serum TSH yüksek, serbest T4 düşük saptanan hastada en olası tanı hangisidir? A) Hipofizer hipotiroidi (sekonder) B) Hipertiroidi C) Primer hipotiroidi D) Ötiroid hasta sendromu E) Hipotalamik hipotiroidi (tersiyer)

taktik: TSH↑ + T4↓ = primer hipotiroidi (tiroid bezi çalışmıyor, feedback baskılanamıyor → TSH yükseliyor). Net cevap: C

10 saniye

TUS Fizyoloji notu — hipotalamo-hipofizer feedback ekseni standart fizyoloji/endokrinoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Subklinik hipotiroidi (TSH hafif↑, T4 normal) ve ötiroid hasta sendromu bu basit kural ile karıştırılmamalı; bağlam gerekir.

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 16. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 16. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kalp Döngüsü EKG Korelasyonu: 'P=Atriyal, PR=AV İletim, QRS=Ventriküler Depol, T=Repol'

EKG dalgaları: P dalgası = atriyal depolarizasyon; PR intervali = AV düğüm iletim süresi (normal 0.12-0.20 sn); QRS kompleksi = ventriküler depolarizasyon (normal <0.12 sn); ST segmenti = izopotansiyel (tam depolarize); T dalgası = ventriküler repolarizasyon; QT intervali = toplam ventriküler depol+repol süresi. Kural: 'PR uzun→AVblok; QRS geniş→dal bloğu veya ventriküler ritm; QT uzun→Torsades de Pointes riski'.

Soru: EKG'de PR intervalinin 0.28 saniye olarak ölçülmesi aşağıdakilerden hangisini düşündürür? A) Ventriküler taşikardi B) Birinci derece AV blok C) Sağ dal bloğu D) Atriyal fibrilasyon E) WPW sendromu

taktik: PR >0.20 sn = birinci derece AV blok. Net cevap: B

10 saniye

TUS Fizyoloji notu — EKG dalga-fizyoloji korelasyonu standart fizyoloji/kardiyoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: QT uzunluğu kalp hızına göre düzeltilmeli (QTc); düzeltilmemiş QT ile uzunluk yorumu yanıltıcı olabilir.

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 39. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 39. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Esansiyel Aminoasitler: 'PVT TIM HaLL' (10 esansiyel)

10 esansiyel aminoasit (insan sentez edemez): Fenilalanin (P), Valin (V), Triptofan (T), Treonin (T), İzolösin (I), Metionin (M), Histidin (H — çocukta esansiyel), Lösin (L), Lizin (L). Mnemonik: 'PVT TIM HaLL' = Phenylalanine, Valine, Tryptophan, Threonine, Isoleucine, Methionine, Histidine, Arginine(koşullu), Leucine, Lysine. Koşullu esansiyel: Arginin (büyüme/stres döneminde). Kural: 'Fenilalanin eksikliği → PKU (fenilalanin hidroksilaz eksikliği)'.

Soru: Aşağıdaki aminoasitlerden hangisi insanda esansiyel değildir (vücut sentez edebilir)? A) Lösin B) Lizin C) Triptofan D) Alanin E) Valin

taktik: Alanin non-esansiyel (pirüvattan transamile edilir). PVT TIM HLL'de yok. Net cevap: D

12 saniye

TUS Biyokimya notu — esansiyel aminoasit listesi standart biyokimya. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Arginin normalde sentezlenebilir (non-esansiyel erişkinde); ancak yoğun büyüme/stres/travmada koşullu esansiyel — soru bağlamına dikkat.

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 28. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 28. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Benign vs Malign Tümör Ayrımı: '4 KRITER — Büyüme, Sınır, Metastaz, Diferansiyasyon'

Benign: yavaş büyüme, iyi sınırlı/kapsüllü, lokal kalır (metastaz YOK), iyi diferansiye (normal hücreye benzer), düşük mitoz. Malign: hızlı büyüme, infiltratif sınır, metastaz yapar, az diferansiye/anaplastik, artmış mitoz (atipik mitoz), nükleer pleomorfizm, yüksek N/C oranı. Kural: 'Metastaz varlığı = kesin malignite kanıtı (benign metastaz yapmaz — istisna: benign metastazan leiomyom son derece nadir, sınavda geçmez)'.

Soru: Tümörlerin malign olduğunun en kesin kanıtı aşağıdakilerden hangisidir? A) Hızlı büyüme B) Nekroz varlığı C) Metastaz oluşturması D) Kapsül invazyonu E) Yüksek mitoz indeksi

taktik: Metastaz = kesin malignite. Hızlı büyüme+nekroz+mitoz = şüphe verir ama tek başına yeterli değil. Net cevap: C

8 saniye

TUS Patoloji notu — benign/malign tümör kriterleri standart patoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Bazı 'borderline' tümörler (ör. over borderline tümörü) kesin benign/malign sınıfına girmez; bu ikili ayrım yetmez.

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 63. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 63. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Amiloidoz Tipleri: 'AL=Miyelom, AA=Kronik İnflamasyon, Aβ=Alzheimer'

Amiloid tipleri: AL (hafif zincir amiloidi) → multipl miyelom/plazma hücreli diskrazi; AA (akut faz reaktanı SAA) → kronik inflamasyon (TB, romatoid artrit, osteomiyelit); Aβ (amiloid beta) → Alzheimer hastalığı (nöronal plaklar); ATTR (transtiretsin) → yaşlılık kardiyak amiloidozu. Congo red boyası ile elma yeşili çift kırınım (polarize ışık) amiloidin tanımlayıcı özelliği. Kural: 'Kronik inflamasyon hastasında organ büyümesi → AA amiloidoz düşün'.

Soru: Uzun süredir romatoid artrit hastasında nefrotik sendrom ve hepatosplenomegali gelişmesi hangi amiloidoz tipini düşündürür? A) AL amiloidoz B) AA amiloidoz C) Aβ amiloidoz D) ATTR amiloidoz E) Aβ₂M amiloidoz

taktik: Kronik inflamasyon (RA) + sistemik tutulum = AA amiloidoz. Net cevap: B

10 saniye

TUS Patoloji notu — amiloidoz tipleri ve klinik korelasyon standart patoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Birden fazla amiloidoz tipi eş zamanlı olabilir; kesin tip tayini immunofloresan veya proteomik analiz gerektirir.

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 62. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 62. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Üst Ekstremite Kas İnnervasyonu: 'Median=Avuç, Ulnar=Yüzük+Küçük, Radyal=Ekstansör'

Median sinir: tenar kaslar (başparmak oppozisyonu — AbPB, FPB, OP), 1. ve 2. lumbrikal, fleksör kasların çoğu. Ulnar sinir: hipotenar kaslar, interosseiler (4. ve 5. lumbrikal), AdPB. Radyal sinir: tüm ekstansör kaslar (el bileği+parmak ekstansiyonu), brakiyoradiyalis. Hızlı kural: 'Ulnar = intrinsik avuç kasları çoğu (interosseus+hipothenar); Median = tenar; Radyal = geriye (ekstansör)'.

Soru: Karpal tünel sendromunda hangi sinir sıkışır ve tenar atrofi hangi hareket kaybına yol açar? A) Ulnar sinir — hipothenar atrofi B) Radyal sinir — ekstansiyon kaybı C) Median sinir — başparmak oppozisyon kaybı D) Muskulokutanöz sinir — fleksiyon kaybı E) Aksiller sinir — abduksiyon kaybı

taktik: Karpal tünel = median sinir sıkışması → tenar atrofi → başparmak oppozisyon kaybı. Net cevap: C

10 saniye

TUS Anatomi notu — üst ekstremite sinir-kas innervasyonu standart anatomi. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Brakiyal pleksus lezyonu birden fazla siniri etkiler; bu tek-sinir kuralı izole periferik sinir lezyonu için geçerlidir.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 8. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 8. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Bakteri–Hastalık Eşleştirme: 'Staph=Apse/Gıda, Strep=Farenjit/Kızıl, Klostridium=Toksin'

Temel eşleştirmeler: S. aureus → apse, impetigo, toksik şok sendromu (TSST-1), gıda zehirlenmesi (ısıya dirençli enterotoksin), MRSA. S. pyogenes (GAS) → farenjit, kızıl, erizipel, romatizmal ateş. S. pneumoniae → lober pnömoni, menenjit, otit. C. tetani → tetanoz (spastik paralizi — spazmojen toksin). C. botulinum → botulizm (flask paralizi — botulinum toksin). C. perfringens → gaz gangreni. H. pylori → peptik ülser, tip B gastrit, MALT lenfoma. Kural: 'Klostridium = toksin hastalıkları; Staph apse; Strep üst solunum'.

Soru: Konserve gıda tüketimi sonrası gelişen inen flask paralizi ile başvuran hastada en olası etken hangisidir? A) Clostridium tetani B) Clostridium perfringens C) Clostridium botulinum D) Staphylococcus aureus E) Bacillus cereus

taktik: Botulizm = C. botulinum = flask/inen paralizi (presinaptik ACh blokajı). Tetanoz = spastik. Net cevap: C

10 saniye

TUS Mikrobiyoloji notu — bakteri-hastalık eşleştirmeleri standart mikrobiyoloji. Çalışma amaçlı hatırlatmadır; klinik karar için güncel kaynak/uzman görüşü esastır.

Uygulanmaz: Gram boyama tek başına yeterli değil; kültür, toksin testi veya PCR gerektiren klinik durumlar için bu hızlı eşleştirme yetmez.

⏱️Bu taktikle TUS 2007 Tıp 19. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2007 Tıp 19. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

En Olası Tanı: Patognomonik Bulguyu Yakala, Yaş+Süre+Tetikleyici ile Ele

Vaka kökünde önce TEK AYIRT EDİCİ bulguyu (patognomonik ya da o tabloya özgü laboratuvar/görüntü bulgusu) işaretle; sonra yaş, şikâyet süresi (akut/kronik) ve tetikleyiciyi üç filtre gibi uygula. Şıkların çoğu ortak bulguyu paylaşır, ayırt edici bulguyu paylaşmaz — cevap odur.

Soru: Uzun süreli semptom + tek bir karakteristik laboratuvar bulgusu verilen vaka; 5 tanı şıkkı.

taktik: Ortak bulguları (ateş, ağrı gibi) yok say — yalnız bir tanıda görülen bulguyu tut. Yaş ve süre uymayan şıkları ele; kalan tek şık cevaptır.

40 saniye

Ayırt edici bulgu gerçekten tek bir tabloya özgüyse yüksek.

Uygulanmaz: Kök 'en uygun tedavi/yaklaşım' diyorsa tanı zaten verilmiştir; bu teknik değil tedavi algoritması gerekir.

⏱️Bu taktikle TUS 2015 tıp 4. soruyu ~40 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 tıp 4. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus · soru kökü kuralı)

On Old Olympus — Kranial Sinir Sırası

On Old Olympus' Towering Top, A Finn And German Viewed Some Hops → I-XII kranial sinir baş harfleri.

Soru: VII. kranial sinir hangisidir?

taktik: On(I) Old(II) Olympus'(III) Towering(IV) Top(V) A(VI) Finn(VII) → Facial

4 saniye

Sıralama %100; baş harf eşleme TUS standart.

Uygulanmaz: Fonksiyonel sınıflandırma (motor/sensory/mixed) için ayrı mnemonic: Some Say Marry Money But My Brother Says Big Brains Matter More.

⏱️Bu trickle 2022 TUS'da kranial sinir sırası sorusunu 12sn'de çözebilirdin.

📋 2022 TUS Anatomi — Kranial Sinirler (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Krebs Döngüsü Enzim Sırası

Citrate Is Krebs's Special Substrate For Making Oxaloacetate → sitrat → izositrat → α-ketoglutarat → süksinil-CoA → süksinat → fumarat → malat → oksaloasetat.

Soru: α-ketoglutarat dehidrogenazdan önceki ara metabolit?

taktik: α-KG'den önceki = İzositrat (izositrat DH → α-KG)

6 saniye

8 enzim sıralaması %100; düzenleyici kofaktörler ayrı.

Uygulanmaz: Enzim regülasyonu (allosterik) ayrı çalışılır; mnemonic sadece sıra için.

⏱️Bu taktikle TUS 2014 Tıp 36. soruyu ~6 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2014 Tıp 36. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Üre Döngüsü Enzim Sırası

Ordinarily, Careless Crappers Are Also Frivolous → CPS-I, OTC, ASS, ASL, Arginase (+ Fumarat).

Soru: OTC eksikliği hangi ara metaboliti birikir?

taktik: OTC = 2. enzim → karbamoyil fosfat birikir → orotik asid ↑ idrar

8 saniye

Enzim sırası %100; klinik bulgu eşleştirme ek çalışma gerek.

Uygulanmaz: X-linked OTC dışındaki tüm üre döngü hastalıkları otozomal resesiftir; mnemonic kalıtım için değil.

⏱️Bu trickle 2022 TUS'da üre döngüsü enzim sırası sorusunu 18sn'de çözebilirdin.

📋 2022 TUS Biyokimya — Üre Döngüsü Enzimatik Mekanizması (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

K Vitamini Bağımlı Koagülasyon Faktörleri

K Vitamini bağımlı: II, VII, IX, X — '1972' (yıl) → Faktör II–VII–IX–X.

Soru: Warfarin'in inhibe ettiği faktörler?

taktik: 1972 → II, VII, IX, X (+ Protein C, S)

5 saniye

Mnemonic %100; protein C/S de K-bağımlı (paradoksal hiperkoagülasyon riski warfarin başlangıcında).

Uygulanmaz: Heparin için geçersiz (heparin antitrombin III üzerinden etkir).

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 54. soruyu ~5 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 54. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Beta-Blokör Son Eki: -olol

Sonu -olol → beta-adrenerjik reseptör blokeri. (İstisna: labetalol α+β; carvedilol α+β.)

Soru: Bisoprolol hangi grup?

taktik: -olol → beta-blokör (β1 selektif)

3 saniye

Saf β-blokör için %100; α+β karma 3-4 istisna.

Uygulanmaz: Labetalol/carvedilol gibi karma α/β blokerler; ayrı bilinmeli.

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 100. soruyu ~3 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 100. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

ACE İnhibitör Son Eki: -pril

Sonu -pril → ACE inhibitörü. Yan etki: kuru öksürük (bradikinin ↑), hiperkalemi, angioedem.

Soru: Ramipril yan etki spektrumu?

taktik: -pril → kuru öksürük + K+ ↑ + angioedem (siyahlarda risk ↑)

4 saniye

Tüm -pril için sınıf etki %100.

Uygulanmaz: Hamilelikte mutlak kontrendike (FDA D/X); aliskiren ile kombine kullanılmaz.

⏱️Bu trickle 2022 TUS'da ACE inhibitörleri sorusunu 20sn'de çözebilirdin.

📋 2022 TUS Farmakoloji — Antihipertansif İlaçlar (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

ARB Son Eki: -sartan

Sonu -sartan → AT1 reseptör blokeri (ACE inhibitör alternatifi). Öksürük YOK (bradikinin etkisiz).

Soru: Captopril öksürüğü olan hastaya?

taktik: -pril sorun → -sartan'a geç (losartan/valsartan)

3 saniye

Sınıf etki %100; CV mortalite ACE-i ile eşdeğer (ONTARGET).

Uygulanmaz: Hamilelikte ACE inhibitör gibi kontrendike; angioedem riski düşük ama mevcut.

⏱️Bu trickle 2022 TUS'da AT1 reseptör blokeri sorusunu 12sn'de çözebilirdin.

📋 2022 TUS Tıp Farmakoloji — Hipertansiyon İlaçları (temsili örnek; resmi sınav sorusu değildir).

Statin Son Eki: -statin

Sonu -statin → HMG-CoA redüktaz inhibitörü. Yan etki: miyopati (CK ↑), karaciğer enzim ↑.

Soru: Statin + fibrat kombinasyonu risk?

taktik: -statin + fibrat → rabdomiyoliz riski ↑↑ (özellikle gemfibrozil)

5 saniye

Sınıf etki %100; etkinlik farkları LDL-düşürme: rosuvastatin > atorvastatin > simvastatin.

Uygulanmaz: Akut karaciğer yetmezliği/aktif karaciğer hastalığı = kontrendike.

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 108. soruyu ~5 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 108. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

SIADH Elektrolit Profili

SIADH = düşük serum Na + düşük serum Osm + yüksek idrar Osm + yüksek idrar Na (>20). Volüm: ötövolemik.

Soru: Akciğer Ca + Na=125, Sosm=265, idrar osm=550 → tanı?

taktik: Düşük Sosm + yüksek idrar osm + ötövolemik → SIADH (paraneoplastik)

8 saniye

Klasik laboratuvar profili %100; klinik bağlam kritik.

Uygulanmaz: Hipotiroidi + adrenal yetmezlik SIADH'ı taklit edebilir; ek testler şart.

⏱️Bu trickle 2023 TUS'ta SIADH elektrolit profili sorusunu 20sn'de çözebilirdin.

📋 2023 TUS İç Hastalıkları — SIADH ve Elektrolit Bozuklukları (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

ABG Analiz 4 Adım

1) pH → asidoz/alkaloz, 2) PaCO2 → solunum mu?, 3) HCO3 → metabolik mi?, 4) Kompansasyon uygun mu?

Soru: pH 7.28, PaCO2 28, HCO3 14 → ?

taktik: pH↓ asidoz / CO2↓ alkaloza işaret / HCO3↓ metabolik → metabolik asidoz + solunumsal kompansasyon

12 saniye

4 adım metodu %95 doğru tanı; mikst durumlarda hesaplama şart.

Uygulanmaz: Mikst bozukluklarda kompansasyon formülleri (Winter's: PaCO2 = 1.5×HCO3 + 8 ± 2) gerek.

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 39. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 39. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

CHA2DS2-VASc Skoru

C(KKY)1 + H(HT)1 + A2(Yaş≥75)2 + D(DM)1 + S2(SVO)2 + V(Vasküler)1 + A(Yaş 65-74)1 + Sc(Kadın)1. Erkek ≥2 / Kadın ≥3 → antikoagülasyon.

Soru: 70 yaş erkek HT+DM AF → skor?

taktik: H1+A1(65-74)+D1 = 3 → antikoagülan (DOAC) endike

10 saniye

Puanlama AHA/ACC 2019 + ESC 2020. GÜNCEL NOT: ESC 2024 AF kılavuzu kadın cinsiyetini bağımsız faktörden çıkardı → CHA2DS2-VA (eşik cinsiyetten bağımsız ≥2); HAS-BLED ile birlikte değerlendir.

Uygulanmaz: Mekanik kapak / mitral stenoz AF'sinde geçerli değil → warfarin zorunlu.

⏱️Bu trickle 2023 TUS'da CHA2DS2-VASc risk skorlama sorusunu 18sn'de çözebilirdin.

📋 2023 TUS İç Hastalıkları — Kardiyoloji — Atrial Fibrilasyonda Tromboembolik Risk Stratifikasyonu (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Anyon Açığı + MUDPILES

AG = Na − (Cl + HCO3). Normal 8-12. Yüksek AG asidoz nedenleri: Methanol, Üremi, DKA, Paraldehid, Iron/INH, Laktik, Etilen glikol, Salisilat.

Soru: Na 140 Cl 100 HCO3 10 → AG?

taktik: AG = 140-110 = 30 (yüksek) → MUDPILES'ı tara

8 saniye

Mnemonic %100 kapsam; sıra önemli değil.

Uygulanmaz: Düşük albuminde AG düzeltilmeli (her 1 g/dL düşüş için AG +2.5).

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 81. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 81. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Glasgow Koma Skoru — E4 V5 M6

Göz açma 1-4 (E4), Sözel 1-5 (V5), Motor 1-6 (M6). Max 15, Min 3. ≤8 → ağır beyin hasarı/entübasyon.

Soru: Spontan göz açıyor, kelime karışık, ağrı lokalize → GCS?

taktik: E4 + V4(karışık) + M5(lokalize) = 13

10 saniye

Orjinal Teasdale-Jennett 1974; intra-rater güvenirlik %85+.

Uygulanmaz: Sedasyon altında, entübe hastada, bebek/çocukta pediatrik GCS gerek.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 52. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 52. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Apgar Skoru — 5 Komponent

Heart rate + Respiration + Tone + Color + Reflex (Activity, Pulse, Grimace, Appearance, Respiration). Her komponent 0-2. 1. ve 5. dk değerlendir.

Soru: 1.dk: KH 80, zayıf nefes, hafif tonus, mavi, refleks yok → Apgar?

taktik: HR1+R1+T1+C0+R0 = 3 → ağır deprese

10 saniye

Orjinal Apgar 1953; 5.dk <7 → uzun-dönem nörolojik risk ↑.

Uygulanmaz: Asfiksi tanısı tek başına Apgar ile konmaz (kord pH + organ disfonksiyonu gerek).

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 62. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 62. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Light Kriterleri — Eksuda / Transuda

Eksuda: plevra/serum protein >0.5 VEYA plevra/serum LDH >0.6 VEYA plevra LDH > normal üst sınırın 2/3'ü. Herhangi biri (+) → eksuda.

Soru: Protein oranı 0.6 → ?

taktik: İlk kriter (+) → eksuda → daha ileri tetkik (sitoloji, kültür)

8 saniye

Sensitivite %98, spesifite %83 (Light 1972 orijinal).

Uygulanmaz: Diüretik tedavisi alan KKY hastasında transuda kriterlerini eksudaya kaydırabilir.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 101. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 101. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

MAP Formülü

📌2014 DUS Fizyoloji 13. soru — bu taktikle çözülür (doğrulandı)

MAP = DBP + 1/3 × (SBP − DBP) = DBP + 1/3 × NB. Hedef MAP ≥65 mmHg (perfüzyon için).

Soru: TA 120/60 → MAP?

taktik: 60 + 1/3×60 = 60+20 = 80

5 saniye

Diyastol formülünün ağırlığı 2/3, sistol 1/3 (kalp döngüsünün ⅔'ü diyastol).

Uygulanmaz: Aritmi/yüksek nabız sırasında (>120/dk) formül sapabilir; invaziv ölçüm tercih.

⏱️Bu trickle 2022 TUS'da MAP hesaplama sorusunu 12sn'de çözebilirdin.

📋 2022 TUS Biyoloji — Kardiyovasküler Fizyoloji (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Diabetes Mellitus Tanı Kriterleri

DM tanısı için (ayrı 2 günde tekrar): FBG ≥126 mg/dL VEYA 2 saatlik OGTT ≥200 VEYA HbA1c ≥%6.5 VEYA semptom + rastgele PG ≥200.

Soru: HbA1c 6.3, FBG 110 → ?

taktik: Her ikisi de prediabet aralığında (HbA1c 5.7-6.4, FBG 100-125) → prediabet

7 saniye

ADA 2024 standartları; gestasyonel DM ayrı kriterlerle (75g OGTT 1-step).

Uygulanmaz: Hemoglobinopati (örn. orak hücre), hızlı eritrosit turnover → HbA1c güvenilmez.

⏱️Bu trickle 2022 TUS'da Diabetes Mellitus tanı kriterleri sorusunu 18sn'de çözebilirdin.

📋 2022 TUS Tıbbi Biyoloji — Diabetes Mellitus Tanı Kriterleri (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

NYHA Fonksiyonel Sınıflama

I: semptomsuz, normal aktivite OK. II: olağan aktiviteyle dispne. III: olağandan azıyla dispne. IV: istirahatte dispne.

Soru: Merdiven çıkarken dispne, oturunca rahat → NYHA?

taktik: Olağan aktivite (merdiven) ile semptom → NYHA II

5 saniye

1928'den beri klasik; bazı meta-analizlerde sınıflar arası inter-rater κ=0.55.

Uygulanmaz: Objektif değil → kardiyopulmoner egzersiz testi (CPET) ile VO2max korelasyon eklenmeli.

⏱️Bu trickle 2023 TUS'da NYHA sınıflama sorusunu 18sn'de çözebilirdin.

📋 2023 TUS Kardiyoloji — NYHA Fonksiyonel Sınıflama (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Gebelikte Güvenli Antibiyotik (Penisilin/Sefalosporin/Eritromisin)

Gebelikte KAÇINILAN antibiyotikler: Tetrasiklin (kemik/diş), Aminoglikozid (ototoksisite), Sulfonamid (kernikterus 3. trim.), Floroquinolon (kıkırdak), Metronidazol (1. trim. tartışmalı). GÜVENLİ: Penisilin, Sefalosporin, Eritromisin (estolat hariç).

Soru: Gebe ÜYE'de ilk seçenek?

taktik: Penisilin grubu (amoksisilin) güvenli; nitrofurantoin 1-2. trim. OK ama 3. trim. kaçın

8 saniye

FDA gebelik kategorileri 2015'te kaldırıldı, yerine PLLR (narrative); klinikte hâlâ A/B/C/D/X yaygın.

Uygulanmaz: Hayatı tehdit eden enfeksiyonda kategori D ilaç fayda/risk değerlendirmesi ile kullanılabilir.

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 94. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 94. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Klirens Formülü — Cl = Doz / AUC

Klirens (Cl) = Doz / AUC (iv için). Tam klirens = hepatik + renal + diğer.

Soru: iv 500 mg, AUC 25 mg·sa/L → Cl?

taktik: Cl = 500/25 = 20 L/sa

5 saniye

Lineer farmakokinetik (1. derece) için %100; non-lineer için Michaelis-Menten.

Uygulanmaz: Doygun (saturable) kinetikte (örn. fenitoin, etanol) Cl doz-bağımlı.

⏱️Bu trickle 2023 TUS'da klinik farmakoloji klirens sorusunu 20sn'de çözebilirdin.

📋 2023 TUS Biyoloji — Klinik Farmakoloji ve İlaç Klirens (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Yarı Ömür t½ = 0.693 / k

t½ = 0.693 / kel = 0.693 × Vd / Cl. ln2 = 0.693.

Soru: Vd 50 L, Cl 5 L/sa → t½?

taktik: t½ = 0.693 × 50 / 5 = 6.93 sa ≈ 7 sa

8 saniye

1-kompartmanlı IV bolus için %100.

Uygulanmaz: Non-lineer / iki kompartmanlı modellerde basit formül yetersiz.

Biyoyararlanım F = AUC_po / AUC_iv

Mutlak F = (AUC_po × Doz_iv) / (AUC_iv × Doz_po). 0 ≤ F ≤ 1. IV → F=1 (tanım gereği).

Soru: AUC_po=40, AUC_iv=100 (eşit doz) → F?

taktik: F = 40/100 = 0.4 (oral biyoyararlanım %40)

6 saniye

Eşit dozda doğrudan AUC oranı; farklı dozlarda dozla normalize.

Uygulanmaz: Doygun absorpsiyon (örn. gabapentin) doz arttıkça F düşer.

⏱️Bu trickle 2021 TUS'ta biyoyararlanım sorusunu 18sn'de çözebilirdin.

📋 2021 TUS Biyoloji — Farmakokinetik Parametreleri (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Terapötik İndeks TI = LD50 / ED50

TI = LD50 / ED50. Yüksek TI = geniş güvenlik aralığı. Dar TI ilaçlar: warfarin, digoksin, lityum, fenitoin, teofilin, aminoglikozid.

Soru: Warfarin TI dar mı?

taktik: Dar TI ilaç → TDM şart (INR takibi)

4 saniye

Konsept %100; pratik kullanım: terapötik aralık (üst/alt sınır oranı).

Uygulanmaz: İnsan için TI etik nedenle hayvan verisiyle tahmin edilir; klinikte CTI (clinical TI) kullanılır.

⏱️Bu trickle 2021 TUS'da Terapötik İndeks sorusunu 20sn'de çözebilirdin.

📋 2021 TUS Biyoloji — İlaç Güvenlik Parametreleri (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Steady State — 4-5 Yarı Ömür

Sürekli doza başlanınca steady state'e ulaşma süresi ≈ 4-5 × t½ (∼94-97% plato).

Soru: t½ = 24 saat → steady state?

taktik: 4-5 × 24 = 96-120 sa = 4-5 gün

5 saniye

1-kompartman IV bolus için %95+ doğru; oral repeated dose için ~%97 plato 4 t½'de.

Uygulanmaz: Yükleme dozu (LD) verilirse steady state hemen sağlanır; uzun t½ ilaçlarda gerekir (amiodaron, digoksin).

⏱️Bu trickle 2021 TUS'da Farmakoloji sorusunu 18sn'de çözebilirdin.

📋 2021 TUS Biyoloji — Farmakoloji ve İlaç Dinamiği (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Brakiyal Pleksus Kök Lezyonları — Üst vs Alt

📌2015 TUS Anatomi 70. soru — bu taktikle çözülür (doğrulandı)

Üst kök lezyonu (C5-C6) = Erb-Duchenne = 'Garson bahşiş bekler' (kol addükte, iç rotasyon, bilek fleksiyon); Alt kök lezyonu (C8-T1) = Klumpke = 'Pençe el' (intrinsik kas kaybı + Horner)

Soru: Doğum travması sonrası sağ kolunu addükte, iç rotasyonda tutan, dirsek ekstansiyonu bozuk bebekte hangi sinir kökü hasarlanmıştır?

taktik: Addükte+iç rotasyon+dirsek ekstansiyon kaybı → üst kök lezyonu → C5-C6 (Erb-Duchenne)

10 saniye

Gray's Anatomy 42. baskı, Brakiyal Pleksus bölümü; Williams & Warwick. Erb noktası C5-C6 birleşim yeri (Musculocutaneous + Axillary + Radial sinir kökenine yakın).

Uygulanmaz: Tüm pleksus lezyonunda (C5-T1) hem Erb hem Klumpke bulguları bir arada olabilir; bu durumda tek kök lokalizasyonu yanıltır

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 25. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 25. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kranial Sinir Fonksiyon Tipleri — Saf Motor, Saf Duysal, Karma

SAF MOTOR: III, IV, VI, XI, XII ('3-4-6 göz hareket + 11 aksesuvar + 12 hypoglossal = motor saf'). SAF DUYSAL: I, II, VIII ('görme-koku-işitme sadece duyar'). KARMA geri kalan: V, VII, IX, X

Soru: Hangi kranial sinir salt duysal sinir değildir?

taktik: Saf duysal = I, II, VIII. Geri kalanlar ya motor ya karma. V = karma (çiğneme+yüz duyu), yani saf duysal değil.

8 saniye

Gray's Anatomy 42. baskı — Cranial Nerves; Snell's Clinical Neuroanatomy 8. baskı. I ve II gerçekte CNS uzantısı sayılır ama sınav amaçlı saf duysal olarak geçer.

Uygulanmaz: VII (yüz) fonksiyonel olarak birden fazla lif tipi içerir (motor+tatsal+parasempatik); 'karma' olduğunu hatırla, 'saf motor' sanma

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 8. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 8. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Diyafram İnervasyonu — Frenik Sinir C3-C4-C5

'C3-C4-C5 diyaframı canlı tutar.' Frenik sinir = C3-C4-C5 anterior rami. Diafram irritasyonu → omuz ucu ağrısı (C4 dermatomu = omuz ucu = referred pain)

Soru: Subfrenik apse olan hastada neden omuz ucunda ağrı hisseder?

taktik: Diyafram → frenik sinir C3-C4-C5 → C4 dermatomu = omuz ucu → referred pain

8 saniye

Gray's Anatomy 42. baskı — Diaphragm; Moore Clinical Anatomy 9. baskı. C3 contribution küçük, C4-C5 dominant.

Uygulanmaz: Diyaframın periferik kısmı interkostal sinirlerden (T5-T11) de innervasyon alır; periferden irritasyonda omuz ağrısı olmayabilir, karın/göğüs yan ağrısı olabilir

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 24. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 24. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Inguinal Kanal — 4 Duvar, 2 Halka

Ön duvar = eksternal oblik aponörozu (lateral 1/3 de internal oblik). Arka duvar = transversalis fasya (medial 1/3 konjoint tendon). Üst = internal oblik + transversus kası. Alt = inguinal ligaman. İç halka = transversalis fasyada. Dış halka = eksternal oblik aponörozunda.

Soru: İndirekt inguinal fıtık hangi yapıdan geçer?

taktik: İndirekt = iç halkadan başlar (transversalis fasya) → kanalı geçer. Direkt = arka duvarı (Hesselbach üçgeni) deler.

10 saniye

Gray's Anatomy 42. baskı — Inguinal Canal. Hesselbach üçgeni sınırları: lateral = inferior epigastrik damarlar, medial = rektus kılıfı lateral kenarı, alt = inguinal ligaman.

Uygulanmaz: Femoral fıtık inguinal kanaldan geçmez (femoral halka = ayrı), bunu inguinal fıtık sınıflamasına dahil etme

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 90. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 90. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Embriyolojik Yaprak Kökenleri — 3 Yaprak Tablosu

EKTODERM = dışarıyla temas eden + sinir (deri, SSS, PNS, göz mercek, kulak, diş minesı). ENDODERM = iç boşlukların epiteli (GIS mukoza, solunum yolu, karaciğer, pankreas, tiroid, mesane). MEZODERM = destek+kas+dolaşım+ürogenital (kemik, kas, kalp, böbrek, gonad, kan)

Soru: Karaciğer parenkimi hangi embriyolojik yapraktan köken alır?

taktik: Karaciğer = iç boşluk (GIS türevi foregut) → endoderm

7 saniye

Langman's Medical Embryology 15. baskı — Trilaminar germ disc. Diş minesi = ektoderm; diş dentini/pulpası = nöral krest (ektomezoderm). Sinir krest hücreleri spesifik yapılar için ayrıca bilinmeli.

Uygulanmaz: Böbreğin toplayıcı sistemi (tomurcuk) = mezoderm (intermediate mesoderm); böbrek metanefrik mezoderm. Fakat mesane döşeme epiteli = endoderm. 'Böbrek = mezoderm' doğruyken 'mesane = endoderm' karıştırılır

⏱️Bu taktikle TUS 2014 Tıp 18. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2014 Tıp 18. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kalp Embryolojisi — Bölme Kusurları ve Lokalizasyon

ASD = septum primum/sekundum defekti (fossa ovalis bölgesi). VSD = en sık kardiyak defekt; membranöz VSD = endokardiyal yastık + konotrunkal birleşim. Endokardiyal yastık defekti = AV kanal kusuru (Down sendromu sık). Konotrunkal defektler (TOF, TGA, trunkus) = nöral krest göç bozukluğu.

Soru: Down sendromunda en sık görülen kalp defekti neden endokardiyal yastık kökenlidir?

taktik: Endokardiyal yastık = AV kapak + ASD + VSD alt kısım gelişimi → Down'da endokardiyal yastık füzyon bozukluğu → AVSD (AV septal defekt)

10 saniye

Langman's Medical Embryology 15. baskı — Cardiovascular system; Moore & Persaud 11. baskı. Down sendromunda AVSD prevalansı ~%40-50.

Uygulanmaz: Tüm VSD'ler aynı mekanizmayla oluşmaz: musküler VSD spontan kapanabilir, membranöz VSD daha sık persiste eder. Embriyoloji sorusu 'hangi yapı?' ise konotrunkal vs endokardiyal yastık farkını ayırt et

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 62. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 62. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kas Tipleri — İskelet, Kalp, Düz Kas Histoloji Farkı

İSKELET = çok çekirdekli+periferik çekirdek+çizgilenme+gönüllü. KALP = tek-çift çekirdek+merkezi çekirdek+çizgilenme+intercalated disk+gönülsüz. DÜZ = tek çekirdek+merkezi+çizgilenme YOK+gönülsüz. Anahtar: 'Intercalated disk = sadece kalp'

Soru: Intercalated disk hangi kas tipinde bulunur?

taktik: Intercalated disk = sadece kalp kası. Hücre-hücre iletişim yapısı. Iskelet ve düz kasta yok.

5 saniye

Junqueira's Basic Histology 16. baskı — Muscle Tissue. Intercalated disk = fascia adherens + macula adherens (desmosom) + gap junction bileşimi.

Uygulanmaz: Kardiyak kasta çizgilenme VAR; düz kas sorusunda çizgisizliği hatırla ama kalp kasını düz kas sanma

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 16. soruyu ~5 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 16. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Epitel Tipleri — Geçiş Epiteli (Ürotelyal) Lokalizasyonu

Geçiş epiteli (ürotelyal) = SADECE idrar yolu: böbrek pelvis + kaliks + üreter + mesane + üretranın proksimal kısmı. Diğer içi boş organları karıştırma: mide=basit kolumnar, özofagus=çok katlı yassı, bağırsak=basit kolumnar/silindirik

Soru: Mesane karsinomu histolojik olarak en sık hangi tip epitel kaynaklıdır?

taktik: Mesane = geçiş epiteli → transitional cell carcinoma (ürotelyal karsinom) en sık

6 saniye

Junqueira's Basic Histology 16. baskı — Epithelial Tissue. Ürotelyal karsinom = mesane kanserinin ~%90'ı.

Uygulanmaz: Üretranın distal kısmı (erkekte glans penis çevresinde) çok katlı yassı epitele geçer — 'tüm üretra geçiş epiteli' sanma

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 19. soruyu ~6 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 19. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Sinir Sistemi Hücreleri — Nöroglia Fonksiyon Tablosu

ASTROSİT = kan-beyin bariyeri + nöron desteği + kimyasal tampon (K+). OLİGODENDROSİT = SSS miyelin yapan (1 hücre birden fazla aksonla). SCHWANN = PSS miyelin yapan (1 hücre 1 akson). MİKROGLİA = SSS'nin makrofajı. EPENDİM = BOS üreten (koroid pleksus) + ventrikül döşeyen.

Soru: Multiple sklerozda SSS'de hangi hücre tipi primer olarak hasar görür?

taktik: MS = SSS demiyelinizasyonu → oligodendrosit hasarı (SSS myelinini yapan hücre)

7 saniye

Junqueira's Basic Histology 16. baskı — Nervous Tissue. Remak hücresi = PSS'de miyelinsiz aksonları saran Schwann hücresi.

Uygulanmaz: Schwann hücre hasarı SSS demiyelinizasyonuna neden olmaz; Guillain-Barré = PSS (Schwann hasarı). MS ≠ GBS karıştırma

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 3. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 3. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Aksiyon Potansiyeli Fazları — 0-1-2-3-4 ve İyon Kanalları

Faz 0 = hızlı Na+ girişi (upstroke, -90→+20 mV). Faz 1 = geçici K+ çıkışı (kısa repolarizasyon). Faz 2 = plato = Ca2+ girişi ≈ K+ çıkışı (dengeleme). Faz 3 = hızlı K+ çıkışı (repolarizasyon). Faz 4 = istirahat potansiyeli (pacemaker'da spontan depolarizasyon = funny akım If + HCN kanalı)

Soru: Verapamil hangi faz üzerinde etkilidir?

taktik: Verapamil = Ca2+ kanal blokörü → Faz 2 (plato) inhibisyonu + SA/AV nodda Faz 0 inhibisyonu (nod hücrelerinde Faz 0 = Ca2+ bağımlı)

10 saniye

Guyton & Hall Medical Physiology 14. baskı — Cardiac Physiology. HCN kanalı inhibitörü = ivabradin (sinüs hızını düşürür, kontraktiliteyi etkilemez).

Uygulanmaz: SA/AV nod aksiyon potansiyeli Faz 0'ı ventriküler miyositten farklı: nodal Faz 0 = Ca2+ bağımlı (hızlı Na+ kanalı yok). Bu fark antiaritmik ilaç sorusunda kritik

⏱️Bu taktikle TUS 2007 Tıp 7. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2007 Tıp 7. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Frank-Starling Yasası — Preload, Afterload, Kontraktilite

Frank-Starling: 'Kalp ne kadar dolarsa o kadar güçlü pumpar.' Preload artar → EF/stroke volume artar (sınıra kadar). Afterload artar → SV düşer. Kontraktilite (inotrobi) artar → aynı preload'da daha yüksek SV. Aşırı volüm yükünde eğri düzleşir (dekompansasyon)

Soru: Akut mitral yetmezlikte LA basıncı neden hızla yükselir?

taktik: Mitral yetmezlik → LV sistolde regürjitasyon → LA aniden volüm yüklenir → preload aşırı artış → kapasiteyi aşar → LA basıncı yükselir (akut compliance yok)

10 saniye

Guyton & Hall Medical Physiology 14. baskı — The Heart as a Pump. Preload = LVEDV/LVEDP ile ölçülür; afterload = aortik impedans/SVR ile ölçülür.

Uygulanmaz: Frank-Starling eğrisi tek ventrikül için tanımlanır; bağımsız ventrikül disfonksiyonunda (örn. saf sağ kalp yetmezliği) sol ventrikül Frank-Starling'i ayrı değerlendir

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 94. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 94. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Nefron Segment Fonksiyonları — Reabsorpsiyon Yüzdeleri

PCT = ~%65-67 Na+/su (izoosmotik reabsorpsiyon + bikarbonat + glukoz + aminoasit). İnce descendan Henle = su geçirgen, Na+ geçirmez. İnce/kalın assendan Henle = Na+ pompalar, su geçirmez (dilütasyon). DCT = %5-10 Na+ (thiazid etkisi). Toplayıcı kanal = ADH'ye bağlı su, aldosteron'a bağlı Na+.

Soru: Furosemid nerede etki eder?

taktik: Furosemid = loop diüretik = kalın assendan Henle'de Na+/K+/2Cl- kotransportör bloke eder

7 saniye

Guyton & Hall Medical Physiology 14. baskı — Renal Tubular Reabsorption. PCT izoosmotik reabsorpsiyon: osmolalite değişmez (~300 mOsm). Thiazid = DCT Na+/Cl- kotransportör bloke.

Uygulanmaz: Glukoz reabsorpsiyonu yalnızca PCT'de olur; eşiği (>180 mg/dL) aşılınca glikozüri başlar. 'DCT'de glukoz geri alınır' = yanlış. Ayrıca bikarbonat yeniden emilimi ağırlıklı PCT'de, kısmen toplayıcı kanalda

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 26. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 26. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Solunum Kontrol Merkezi — Santral vs Periferik Kemoresentör

SANTRAL kemoreseptör (medulla oblongata) = CO2'ye duyarlı (H+ üzerinden; BOS'ta CO2 → H2CO3 → H+). PERİFERİK kemoreseptör (karotid cisim + aort cismi) = O2'ye, CO2'ye VE pH'a duyarlı; özellikle PaO2 <60 mmHg'da devreye girer. Normal solunumu ağırlıklı CO2 düzenlenir.

Soru: KOAH'lı hastaya yüksek akışlı O2 verilince solunum neden baskılanabilir?

taktik: KOAH'ta kronik CO2 retansiyonu → santral reseptör CO2'ye duyarsızlaşır → solunum periferik kemoreseptör hipoksik drive ile yürür → O2 verilince O2 normale gelir → periferik drive kaybolur → solunum baskılanır

12 saniye

Guyton & Hall Medical Physiology 14. baskı — Respiratory Regulation. Karotid cisim (IX. kr. sinir = Hering siniri), aort cismi (X. kr. sinir). PaO2 <60 mmHg karotid cisim aktif yanıt eşiği.

Uygulanmaz: Bu mekanizma tüm KOAH hastalarında geçerli değildir; bazıları CO2 sensitifliğini korur. 'KOAH'a oksijen verme' mutlak değil; dikkatli titreli O2 (SpO2 %88-92 hedef)

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 6. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 6. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kalp Döngüsü — İzovolümetrik Kontraksiyion ve Relaksasyon

İZOVOLÜMETRİK KONTRAKSİYON = mitral kapak kapandı + aort kapağı henüz açılmadı → volüm değişmeden basınç artar. İZOVOLÜMETRİK RELAKSASYON = aort kapağı kapandı + mitral kapak henüz açılmadı → volüm değişmeden basınç düşer. Her iki aşamada tüm kapaklar kapalı.

Soru: S2 kalp sesi hangi olaya karşılık gelir?

taktik: S2 = aort + pulmoner kapak kapanması = izovolümetrik relaksasyonun başlangıcı

6 saniye

Guyton & Hall Medical Physiology 14. baskı — Cardiac Cycle. S1 = QRS sonrası; S2 = T dalgası biter bitmez. İzovolümetrik kontraksiyon süresi ≈ 50-70 ms; relaksasyon ≈ 70-90 ms.

Uygulanmaz: S3 (ventrikül dolum sesi = patolojik kalp yetmezliğinde) ve S4 (atriyal kasılma sesi = sert ventrikül) kapak kapanması değildir; kapak-ses eşleşmesini bu seslerle karıştırma

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 24. soruyu ~6 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 24. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

GFR Belirleyicileri — Starling Kuvvetleri Böbrekte

GFR = Kf × (Phidrostatik - Ponkotik - Ptübüler). Phidrostatik glomerül (≈55 mmHg) artarsa GFR artar. Ponkotik (≈30 mmHg) artarsa GFR düşer. Afferent arteriole daralması → GFR düşer. Efferent arteriole daralması → Phidrostatik artar → GFR ilk önce artar (sonra Ponkotik artar ve düşer).

Soru: ACE inhibitörü efferent arteriolü neden dilate eder ve GFR'ye etkisi ne?

taktik: Anjiyotensin II efferent arteriolü konstrükte eder → ACE inhibitörü → AT-II azalır → efferent dilate → Phidrostatik düşer → GFR düşer (diabetik nefropati koruyucu ama akut böbrek yetmezliğinde risk)

12 saniye

Guyton & Hall Medical Physiology 14. baskı — Glomerular Filtration. Normal GFR ≈ 125 mL/dk (erkek) / 115 mL/dk (kadın). Kf = filtrasyon katsayısı (geçirgenlik × yüzey).

Uygulanmaz: Tek böbrekli veya bilateral renal arter darlığında ACE inhibitörü GFR'yi kritik düşürebilir (akut böbrek yetmezliği). Bu durumlarda relatif kontrendike.

⏱️Bu taktikle TUS 2018 Tıp 26. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2018 Tıp 26. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

G6PD Eksikliği — Tetikleyici + Hemoliz Mekanizması

G6PD eksikliği → NADPH↓ → glutatyon↓ → oksidatif stres → Heinz cisimciği → hemoliz. Tetikleyici: PRİMAKİN, dapson, nitrofurantoin, bakla (favizm), enfeksiyon.

Soru: Primakın başlanan hastada hemolitik anemi + Heinz cisimciği → tanı?

taktik: Tetikleyici ilaç + Heinz cisimciği = G6PD eksikliği. Net cevap: G6PD eksikliği.

10 saniye

Harper Biyokimya 31. baskı, Bölüm 20; Robbins Patoloji 10. baskı, Kırmızı kan hücresi bozuklukları.

Uygulanmaz: Microangiyopatik hemolitik anemi (TTP/HÜS) — burada schistosit var, Heinz cisimciği yok.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 34. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 34. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Lizozomal Depo Hastalıkları — Eksik Enzim + Birikim Ürünü

📌2015 TUS Biyokimya 46. soru — bu taktikle çözülür (doğrulandı)

GAUCHER: glukosilseramidaz↓ → glukosilseramid birikir. TAY-SACHS: hekzosaminidaz A↓ → GM2 gangliosid birikir (kiraz kırmızısı makula). NIEMANN-PICK: sfingomyelinaz↓ → sfingomyelin birikir (kiraz kırmızısı + köpük hücre). FABRY: α-galaktosidaz A↓ → globotriaosilseramid birikir (anjiyokeratom).

Soru: Ashkenazi Yahudi çocukta cherry-red spot + nörodejenerasyon → tanı?

taktik: Cherry-red spot + Ashkenazi + nöro = Tay-Sachs (hekzosaminidaz A eksikliği). Net cevap: Tay-Sachs.

8 saniye

Robbins & Cotran 10th ed., Bölüm 5 (Genetik hastalıklar); Harper Biyokimya 31. baskı, Bölüm 24.

Uygulanmaz: Niemann-Pick da cherry-red spot verir; ayırt: NP'de hepatosplenomegali belirgin + köpük hücre; TS'de karaciğer tutulumu minimal.

⏱️Bu taktikle TUS 2007 Tıp 42. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2007 Tıp 42. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

B Vitamini Eksiklik Sendromları — Klasik Klinik Eşleşme

B1 (Tiamin) → Beriberi + Wernicke (göz/ataksi/konfüzyon). B3 (Niasin) → Pellagra: 3D = Dermatit+Diare+Demans. B6 (Piridoksin) → izoniazid yan etkisi + periferal nöropati. B12 → megaloblastik anemi + subakut kombine dejenerasyon (posterior+lateral kordon). Folat → nöral tüp defekti (B12 farkı: nörolojik bulgu YOK).

Soru: Alkolik hastada konfüzyon + oftalmopleji + ataksi → eksik vitamin?

taktik: Wernicke = alkolik + göz + ataksi + konfüzyon = B1 (tiamin). Net cevap: B1.

8 saniye

Harper Biyokimya 31. baskı, Bölüm 44-45; Robbins 10th ed.

Uygulanmaz: Folat eksikliği de megaloblastik anemi yapar; B12'den farkı: subakut kombine dejenerasyon (nöroloji) YOKTUR folatta.

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 113. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 113. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Fenilketonüri (PKU) — Enzim + Diyet Kısıtlaması

PKU: fenilalanin hidroksilaz↓ (kofaktör BH4) → fenilalanin birikir → fenilasetik asit (fare idrarı kokusu) + fenilasetilglutamin. Bulgu: zeka geriliği + hipopigmentasyon (tirozin↓ → melanin↓) + eksama. Tedavi: düşük fenilalanin diyeti.

Soru: Tarama testinde fenilalanin yüksek, sarı saçlı bebek, fare idrarı kokusu → enzim?

taktik: PKU = fenilalanin hidroksilaz eksikliği. Fare kokusu → fenilasetik asit. Net cevap: fenilalanin hidroksilaz.

8 saniye

Harper Biyokimya 31. baskı, Bölüm 29; Robbins 10th ed., Genetik metabolik hastalıklar.

Uygulanmaz: Tirozinemi de tirozin metabolizması bozukluğu ama farklı enzim; PKU ile karıştırma — PKU'da fenilalanin yüksek, tirozin NORMAL veya düşük.

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 106. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 106. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Gram Boyama — Pozitif vs Negatif Klinik Kalıpları

GRAM (+) kok: Stafilokok (üzüm salkımı) / Streptokok (zincir). GRAM (+) çomak: Bacillus, Clostridium, Listeria, Corynebacterium. GRAM (-) kok: Neisseria (meningitidis/gonorrhoeae). GRAM (-) çomak: E.coli, Klebsiella, Pseudomonas, Salmonella, H.influenzae. Kural: çift katmanlı dış membran = gram negatif = LPS (endotoksin).

Soru: BOS'ta gram negatif diplokoklar → tanı?

taktik: Gram (-) diplokoks = Neisseria meningitidis. Net cevap: N. meningitidis.

6 saniye

Murray Medical Microbiology 9th ed.; Jawetz Tıbbi Mikrobiyoloji.

Uygulanmaz: Listeria gram (+) çomak ama menenjit yapar (neonatal + immünkompromize); gram boyamada N.meningitidis ile karıştırılmaz ama klinik tabloda akılda tutulmalı.

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 1. soruyu ~6 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 1. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Bakteri Toksinleri — Etki Mekanizması Klasik Eşleşmeler

BOTULİNUM: ACh salınımını ENGELLER → flask paralizi (aşağıdan yukarı). TETANOZ: glisin/GABA inhibitörünü ENGELLER → spastik paralizi (çene kilitlenmesi, opistotonus). KOLERA: Gs aktivasyonu → cAMP↑ → Cl⁻ salgısı → pirinç suyu diyare. DİFTERİ: EF-2 inaktivasyonu → protein sentezi↓ → psödomembran + miyokardit.

Soru: Konserve yiyen hastada aşağıdan yukarı flask paralizi → toksin mekanizması?

taktik: Botulinum = ACh salınım blokajı → flask (gevşek) paralizi. Net cevap: presinaptik ACh blokajı.

8 saniye

Murray Medical Microbiology 9th ed., Clostridium ve Vibrio bölümleri; Katzung Farmakoloji.

Uygulanmaz: Tetanoz da nörotoksin ama FARKLI: inhibitör nöron bloke → spastik. Botulinum = flask (uyarıcı bloke); tetanoz = spastik (inhibitör bloke).

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 101. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 101. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Klasik Kültür Ortamı — Bakteri Eşleşmeleri

THAYER-MARTIN (çikolata + antibiyotik): Neisseria gonorrhoeae / meningitidis. LÖWENSTEIN-JENSEN (yumurta+gliserol): Mycobacterium tuberculosis (3-6 hafta). BORDET-GENGOU (patates-gliserol-kan): Bordetella pertussis. ELEK (toksin diffüzyon): Corynebacterium diphtheriae. SABOURAUD: mantarlar. THIOSULFATE-CITRATE (TCBS): Vibrio cholerae.

Soru: Üretral akıntıda gram negatif diplokoks → hangi kültür ortamı?

taktik: N.gonorrhoeae → Thayer-Martin. Net cevap: Thayer-Martin.

7 saniye

Murray Medical Microbiology 9th ed.; Jawetz 28th ed., ilgili bakteri bölümleri.

Uygulanmaz: Löwenstein-Jensen tüm aside-dirençli bakterileri üretir (M.leprae hariç — bu in vitro üremez); TB için kesin tanı PCR ile desteklenir.

⏱️Bu taktikle TUS 2007 Tıp 50. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2007 Tıp 50. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

ARB (Aside Dirençli Bakteri) Boyama + Ziehl-Neelsen

Ziehl-Neelsen boyama: kırmızı zemin üzerinde kırmızı (aside dirençli) basillar. ARB (+): Mycobacterium tuberculosis, M.leprae, Nocardia (zayıf ARB). Hücre duvarında mikolik asit = aside direnç sebebi. ARB (-): Actinomyces (gram pozitif, ARB negatif — Nocardia ile karıştırılır).

Soru: Balgam yaymasında asit-alkol ile solmayan kırmızı basiller → etken?

taktik: Asit-alkol dirençli basil = ARB = M.tuberculosis (en sık). Net cevap: Mycobacterium tuberculosis.

6 saniye

Murray Medical Microbiology 9th ed.; Jawetz 28th ed., Mycobacterium bölümü.

Uygulanmaz: Nocardia zayıf ARB pozitiftir ve gram (+) filamentöz görünümlüdür; immünkompromize hastada akciğer + SSS tutulumu yapar — TB ile karıştırılabilir.

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 57. soruyu ~6 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 57. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Tümör Belirteçleri — Klasik Eşleşmeler

AFP: hepatosellüler karsinom + germ hücreli tümör (yolk sac). CEA: kolorektal karsinom (izlem için; tanı değil). PSA: prostat karsinomu (evre/izlem). CA-125: over karsinomu. Beta-HCG: koriyokarsinom + molar gebelik + testis germ hücreli. CA 19-9: pankreas karsinomu. CA 15-3: meme karsinomu.

Soru: Karaciğer kitlesinde AFP yüksek → tanı?

taktik: AFP yüksek + karaciğer kitlesi = hepatosellüler karsinom (HCC). Net cevap: HCC.

6 saniye

Robbins & Cotran 10th ed., Neoplazi bölümü (Ch.7).

Uygulanmaz: AFP HCC için özgül değil; yolk sac tümörü, hamilelik, siroz da yükseltir. PSA evre/izlem için — tarama tartışmalı; yüksek PSA = mutlaka kanser değil.

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 90. soruyu ~6 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 90. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Klasik Histopatolojik Bulgular — Tanısal Eşleşmeler

📌2015 TUS Patoloji 84. soru — bu taktikle çözülür (doğrulandı)

REED-STERNBERG (baykuş gözü, ikili nükleol): Hodgkin lenfoma. AUER ROD (granül çubuk, miyeloid hücrede): AML. PSAMMOMA CİSMİ (kalsifik): papiller tiroit CA + seröz over CA + meninjiom. ASBEST CİSMİ (altın-sarısı boncuk): mezotelyoma + akciğer. SCHAUMANN CİSMİ + AST. BODY: sarkoidoz. MALLORY HİYALEN: alkolik hepatit. CALL-EXNER CİSMİ: granüloza hücreli tümör.

Soru: Biyopside 'baykuş gözü' görünümünde dev hücre → tanı?

taktik: Reed-Sternberg hücresi = Hodgkin lenfoma. Net cevap: Hodgkin lenfoma.

5 saniye

Robbins & Cotran 10th ed.; ilgili kanser ve doku bölümleri.

Uygulanmaz: Psammoma cismi her üçünde (papiller tiroit, seröz over, meninjiom) olabilir; tek başına tanı koydurucuDeğil, lokalizasyon önemli.

⏱️Bu taktikle TUS 2014 Tıp 99. soruyu ~5 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2014 Tıp 99. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Nekroz Tipleri — Örnek Organ + Mekanizma

KOAGÜLATİF: iskemik infarkt (kalp, böbrek, dalak) — hücre silüeti korunur. LİKEFAKSİYON: beyin infarktı + bakteriyel apse — enzimler eriterir. KAZEİFİKASYON: TB granülom — peynir görünümü. YAĞLAMA: pankreas yağ nekrozu (lipaz) — kalsiyum sabunları. GANGRENÖZ: iskemik ekstremite. FİBRİNOİD: hipertansif damak + otoimmün vaskülit.

Soru: TB granülomunda nekroz tipi?

taktik: TB = kazeifikasyon nekrozu (peynir benzeri). Net cevap: kazeifikasyon.

5 saniye

Robbins & Cotran 10th ed., Ch.2 (Hücresel adaptasyon ve hücre hasarı).

Uygulanmaz: Beyin koagülatif nekroz geçirmez çünkü proteolitik enzim bolluğu → likefaksiyon. Diğer organlar koagülatif.

⏱️Bu taktikle TUS 2014 Tıp 82. soruyu ~5 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2014 Tıp 82. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Antidotlar — Klasik Zehirlenme Eşleşmeleri

📌2016 TUS Farmakoloji 99. soru — bu taktikle çözülür (doğrulandı)

PARAsetamol → N-ASETİLSİSTEİN (glutatyon replasmanı). OPİOİD → NALOKSON. BENZODİAZEPİN → FLUMAZENİL. ORGANOFOSFAT/insektisit → ATROPİN (muskarinik blok) + Pralidoksim (AChE reaktivasyonu). DEMİR zehirlenmesi → DEFEROKSAMİN. DİGOKSİN → DİGOKSİN antikoru (Fab). METANOl/Etilen glikol → FOLİK ASİT + Fomepizol/Etanol.

Soru: Parasetamol aşırı alımında antidot?

taktik: Parasetamol → N-asetilsistein (glutatyon prekürsörü, NAPQI toksisite önler). Net cevap: N-asetilsistein.

5 saniye

Katzung Basic & Clinical Pharmacology 15th ed., Toksikoloji bölümü.

Uygulanmaz: Flumazenil sadece benzodiazepine özgül; opioid solunum depresyonunda nalokson verilmeli (karıştırılmamalı).

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 88. soruyu ~5 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 88. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

İlaç-Reseptör Eşleşmeleri — Agonist/Antagonist Kalıpları

MUSKARİNİK ANTAGONİST (atropin, skopolamin): taşikardi + midriyazis + ağız kuruluğu + idrar retansiyonu (antikolinerjik). ALFAl BLOKÖR (prazosin, terazosin): postüral hipotansiyon + BPH. ALFA2 AGONİST (klonidin): santral sempatolitik, hipertansiyon. BETA2 AGONİST (salbutamol): bronkodilatasyon. BETA1 > BETA2 (metoprolol, bisoprolol): kardiyoselektif (diyabetik güvenli).

Soru: Atropin verilmesinin beklenen etkisi?

taktik: Atropin = muskarinik antagonist → kalp hızı artar (vagal blok) + pupil genişler + ağız kurur. Net cevap: taşikardi + midriyazis.

6 saniye

Katzung Basic & Clinical Pharmacology 15th ed., Otonom farmakoloji bölümü.

Uygulanmaz: Kardiyoselektif beta-blokör (metoprolol) diyabetik ve KOAH'lıda tercih edilir ama tam güvenli değil; yüksek dozda beta2 de etkiler.

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 99. soruyu ~6 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 99. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

İlaç Metabolizması — CYP450 İndüksiyon / İnhibisyon

INDUCER (CYP aktivitesini artırır → ilaç daha hızlı metabolize → etki azalır): Rifampisin, Fenitoin, Karbamazepin, Barbitürat, St. John's Wort → kısalt: 'RFCBS'. INHİBİTÖR (CYP'yi yavaşlatır → ilaç birikir → toksik!): Ketokonazol, Eritromisin, Greyfurt suyu, Amiodaron, Simetidin → kısalt: 'KEGAS'.

Soru: TB hastası warfarin alıyorken rifampisin başlandı → ne olur?

taktik: Rifampisin = CYP indükör → warfarin hızlı yıkılır → antikoagülan etki azalır → tromboz riski. Net cevap: warfarin dozu artırılmalı.

8 saniye

Katzung Basic & Clinical Pharmacology 15th ed., Farmakokinetik bölümü.

Uygulanmaz: Tüm CYP etkileşimleri klinik anlamlı değil; terapötik indeks geniş ilaçlarda sorun olmayabilir. Warfarin, siklosporin, oral kontraseptif, digoksin dar indeksli = dikkat.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 99. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 99. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Antimikrobiyal Etki Mekanizması — Hedef Yapı Eşleşmesi

BETA-LAKTAM (penisilin, sefalosporin): peptidoglikan sentezi boz (transpeptidaz/PBP blok). AMİNOGLİKOZİD (gentamisin, amikasın): 30S ribozom → yanlış protein. TETRASİKLİN: 30S ribozom → aminoasil-tRNA bağlanmasını engeller. KLOROMFENİKOL / MACROLİD / KLİNDAMİSİN: 50S ribozom. FLOROKİNOLON: DNA giroz (topoizomeraz II/IV) → DNA replikasyonu boz. METRONIDAZOL: DNA hasarı (anaerob/protozoa). RİFAMPİSİN: RNA polimeraz.

Soru: 30S ribosomu hedef alan iki antibiyotik sınıfı?

taktik: 30S = Aminoglikozid (yanlış protein) + Tetrasiklin (tRNA bağlanma bloke). Net cevap: aminoglikozid + tetrasiklin.

7 saniye

Katzung Basic & Clinical Pharmacology 15th ed.; Murray Medical Microbiology 9th ed., Antimicrobial therapy.

Uygulanmaz: Kloramfenikol 50S hedefler ama eklentili protein (akil kariyer etkisi) değil, peptidil transferaz enzimini inhibe eder; tetrasiklin ile karıştırılmamalı.

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 15. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 15. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

HbA1c + Hemoglobin Yapısı — TUS Kalıpları

HbA = 2α2β (normal yetişkin). HbA2 = 2α2δ (beta talasemi markerı: >%3.5). HbF = 2α2γ (fetal, yüksek O2 afinitesi). HbS = β6 Glu→Val mutasyonu (orak hücre). HbA1c = gluke hemoglobin → son 2-3 ay glisemi (eritrosit yarı ömrü ~120 gün). Talasemi: alfa eksik = HbH (β4) veya Hb Barts (γ4); beta eksik = HbF+HbA2 artar.

Soru: Beta talasemi majörde hangi hemoglobin artar?

taktik: Beta eksik → beta sentezi düşük → kompansasyon: HbF (γ zinciri) ve HbA2 (δ zinciri) artar. Net cevap: HbF + HbA2.

8 saniye

Harper Biyokimya 31. baskı, Bölüm 6; Robbins 10th ed., Kırmızı kan hücresi bozuklukları.

Uygulanmaz: HbA1c son 3 ayı yansıtır — hemolitik anemide eritrosit ömrü kısa → HbA1c DÜŞÜK çıkar (yanlış negatif); bu durumda fruktosamin kullan.

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 38. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 38. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Virüs Ailesi — DNA vs RNA + Zarf Durumu Kalıpları

DNA ZARFLI: Herpes (HSV, VZV, CMV, EBV), Poks, Hepatit B (Hepadnaviridae — Retrovirus DEĞİL; kısmen çift zincirli dairesel DNA; ters transkriptaz kullanır ama genom DNA'dır). DNA ZARFSIZ: Adeno, Parvo, Papilloma, Polyoma. RNA ZARFLI: Influenza, HIV, Rabies, Kızamık, Kabakulak, RSV, HCV. RNA ZARFSIZ: Hepatit A, Hepatit E, Polio, Coxsackie, Rotavirüs, Rhinovirüs, Calicivirus.

Soru: Hepatit B'nin nükleik asit türü ve virüs ailesi?

taktik: HBV = kısmen çift zincirli (partially double-stranded) dairesel DNA, zarflı, Hepadnaviridae; replikasyonda ters transkriptaz kullanır (antiviral hedef). Net cevap: DNA, zarflı.

7 saniye

Murray Medical Microbiology 9th ed., Viroloji bölümleri; Jawetz 28th ed.

Uygulanmaz: Hepatit C RNA zarflı (Flaviviridae) — HBV ile aynı kronik hepatit yapısı ama tamamen farklı virüs sınıfı ve farklı tedavi.

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 65. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 65. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Granülom Oluşturan Hastalıklar — Etken ve Histoloji

📌2016 TUS Patoloji 30. soru — bu taktikle çözülür (doğrulandı)

KAZEİFİKASYON (+): TB (Mycobacterium) + Histoplazma + Coccidioides. KAZEİFİKASYON (-): Sarkoidoz (non-kazeifiye granülom + Schaumann cismi + asteroid body) + Crohn + Wegener (granülomatöz vaskülit) + Yabancı cisim granülomu. Tanı: TB = Ziehl-Neelsen + kültür; Sarkoidoz = ACE↑ + BT + biyopsi.

Soru: Non-kazeifiye granülom + yüksek ACE + bilateral hiler adenopati → tanı?

taktik: Non-kazeifiye granülom + ACE↑ + bilateral hiler = Sarkoidoz. Net cevap: Sarkoidoz.

7 saniye

Robbins & Cotran 10th ed., Granülomatöz inflamasyon (Ch.3) ve ilgili hastalık bölümleri.

Uygulanmaz: Crohn da non-kazeifiye granülom yapar ama intestinal semptomlar + transmural inflamasyon ön planda; sarkoidozda pulmoner bulgular baskın.

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 77. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 77. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kolesterol Metabolizması — HMG-CoA + Safra Asidi Döngüsü

HMG-CoA REDUKTAZ = kolesterol sentezinin hız belirleyici enzimi (karaciğer). Statin = HMG-CoA reduktaz inhibitörü → kolesterol↓ → LDL reseptör↑ → LDL temizleme artar. FAMİLYAL HİPERKOLESTEROLEMİ: LDL reseptörü mutasyonu → LDL birikir → erken ateroskleroz + ksantom. SAFRA ASİDİ: kolesterolden sentezlenir (7α-hidroksilaz ile) → enterohepatik dolaşım.

Soru: Statinlerin LDL düşürme mekanizması?

taktik: Statin → HMG-CoA reduktaz bloke → kolesterol↓ → karaciğer LDL reseptör eksprese → plazmadan LDL temizlenir. Net cevap: LDL reseptör upregülasyonu.

8 saniye

Harper Biyokimya 31. baskı, Bölüm 26; Katzung Farmakoloji.

Uygulanmaz: Statin miyopati/rabdomiyoliz yapar; CK takibi önemli. Hamilelikte KONTRAENDİKE (kolesterol fetal gelişim için zorunlu).

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 108. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 108. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Apoptoz vs Nekroz — Farklılaştırıcı Özellikler

APOPTOZ: Programlı hücre ölümü. İNFLAMASYON YOK. Kaspaz aktivasyonu. Hücre büzülür (pyknosis→karyorrhexis→apoptotik cisimcik). İntrensek yol: Bcl-2 (anti-apoptotik) vs Bax/Bad (pro-apoptotik) → mitokondriden sitokrom C → kaspaz 9. Ekstrensek yol: Fas-FasL → kaspaz 8. NEKROz: İnflamasyon VAR, şişme → liz.

Soru: Foliküler lenfomada hangi mekanizma anormal?

taktik: t(14;18) → Bcl-2 aşırı ekspresyonu → apoptoz baskılanır → hücreler ölmez → birikim = lenfoma. Net cevap: apoptoz baskılanması (Bcl-2).

7 saniye

Robbins & Cotran 10th ed., Ch.2 (Hücresel hasarı ve ölümü) + Ch.7 (Neoplazi).

Uygulanmaz: Apoptoz inflamasyon YAPMAZ; eğer soruda inflamasyon belirginse nekroz düşün. Apoptotik cisimcikler fagositlerle temizlenir, sitokin salınmaz.

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 65. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 65. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

STEMI Lokalizasyon — Derivasyon Haritası

II-III-aVF → inferior (RCA); V1-V4 → anterior (LAD); I-aVL-V5-V6 → lateral (Cx); V1-V3 ST çökmesi → posterior MI (mirror).

Soru: EKG'de II, III, aVF'de ST elevasyonu olan hastada sorumlu damar hangisidir?

taktik: II-III-aVF = inferior = SAĞ KORONER (RCA). Lateral derivasyonlarda ayna görüntüsü varsa dikkat.

8 saniye

Harrison İç Hastalıkları 21. baskı, Bölüm 270 (STEMI); ESC STEMI Kılavuzu 2023. Posterior MI derivasyon yorumu (V1-V3 ST çökmesi + yüksek R) yüksek özgüllük.

Uygulanmaz: Sol dominant koroner dolaşım varyantında lateral MI, RCA'dan da kaynaklanabilir. EKG tek başına yeterli değil, klinik ile birleştir.

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 10. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 10. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Wellens Sendromu — V2-V3 T-Dalga Paterni

Tip A: V2-V3'te bifazik T (önce pozitif, sonra negatif). Tip B: V2-V3'te derin simetrik negatif T. Her ikisi de LAD proksimalinde kritik darlık = yaklaşan anterior MI. STRES TESTİ YAPMA — iskemi tetiklenebilir.

Soru: Göğüs ağrısı geçen hastada V2-V3'te derin negatif T dalgaları görülüyor, kardiyak enzimler hafif yüksek. Tanı?

taktik: V2-V3 derin negatif T = Wellens Tip B → LAD proksimal kritik darlık. STRES TESTİ KONTRENDIKE. Acil koroner anjiyografi.

10 saniye

Wellens HJ ve ark. 1982 Am Heart J orijinal tanımı; Harrison 21e Bölüm 270; ESC NSTE-ACS Kılavuzu 2023. Stres testi kontrendikasyonu kritik güvenlik noktası.

Uygulanmaz: Sol ventrikül hipertrofisi, LBBB, sağ ventrikül aşırı yüklenmesinde de V derivasyonlarında T negatifliği görülür. Klinik bağlam şart.

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 8. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 8. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Üfürüm Ayrımı — Aort Darlığı vs Mitral Yetmezlik

Aort Darlığı: sistolik ejeksiyon üfürümü, 2. IKA sağ, yayılım boyun + karotid, S2 azalmış/yoktur. Mitral Yetmezlik: holosistolik üfürüm, apeks, yayılım aksilla, S1 azalmış.

Soru: Eforla senkop ve sistolik üfürüm olan yaşlı hastada üfürüm boyun/karotide yayılıyor. Tanı?

taktik: Senkop + 2. IKA sağ sistolik üfürüm + karotide yayılım = AORT DARLIĞI. S2 azalmış/yok = ağır.

8 saniye

Harrison 21e Bölüm 256-257 (Valvüler Hastalıklar); ESC Valvüler Kalp Hastalıkları Kılavuzu 2021. Karotid yayılım + S2 azalması güvenilir klinik bulgu.

Uygulanmaz: Mitral kapak prolapsusu holosistolik değil; mid-sistolik klik + geç sistolik üfürüm yapar. HKMP (hipertrofik kardiyomiyopati) da sol sternal kenarda sistolik üfürüm yapar — Valsalva ile artar (patognomonik).

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 10. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 10. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Charcot Triadı — Akut Kolanjit

Charcot Triadı = Ateş + Sarılık (ikter) + Sağ üst kadran ağrısı → Akut kolanjit. Reynolds Pentadı = Charcot + Hipotansiyon + Mental durum değişikliği → Süpüratif kolanjit (acil dekompresyon).

Soru: Ateş, sarılık ve sağ üst kadran ağrısı olan hastada akla ilk ne gelir?

taktik: ATEŞ + SARILIK + SÜK AĞRI = Charcot Triadı = AKıT KOLANJİT. Hipotansiyon + bilinç değişirse Reynolds Pentadı = süpüratif = ACİL.

7 saniye

Harrison 21e Bölüm 344 (Safra Yolları Hastalıkları); Tokyo Kılavuzu 2018 (TG18) — kolanjit tanı ve şiddet sınıflaması. Charcot 1877 orijinal tanımı.

Uygulanmaz: Sarılık olmadan sadece ateş + karın ağrısı kolanjit için yeterli değil. Ayrıca kronik karaciğer hastalığında sarılık sürekli olabilir — akut kolanjit için titreyen ateş + akut başlangıç kritik.

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 99. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 99. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Hepatit B Serolojisi — 4 Pencere

📌2016 TUS Dahiliye 65. soru — bu taktikle çözülür (doğrulandı)

Pencere 1 (akut, erken): HBsAg+, anti-HBc IgM+, anti-HBs-. Pencere 2 (pencere dönemi): HBsAg-, anti-HBc IgM+, anti-HBs-. Pencere 3 (geçirilmiş): HBsAg-, anti-HBc IgG+, anti-HBs+. Pencere 4 (aşılanmış): HBsAg-, anti-HBc-, anti-HBs+ (sadece aşı).

Soru: HBsAg negatif, anti-HBc IgM pozitif, anti-HBs negatif çıkan hasta için ne düşünürsün?

taktik: HBsAg-/anti-HBc IgM+/anti-HBs- = PENCERE DÖNEMİ (akut enfeksiyon sırasında HBsAg temizlenmiş, anti-HBs henüz gelmemiş). Hâlâ enfektif!

10 saniye

Harrison 21e Bölüm 330 (Viral Hepatit); EASL Klinik Pratik Kılavuzu HBV 2017, 2022 güncellemesi. Pencere dönemi 4-6 hafta sürebilir.

Uygulanmaz: Anti-HBc IgG+ + anti-HBs- izole anti-HBc = kronik hepatit B, iyileşme veya yanlış pozitif olabilir; tek başına yorum riskli, klinik ve HBV DNA ile doğrula.

⏱️Bu taktikle TUS 2006 Tıp 38. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2006 Tıp 38. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Child-Pugh Skoru — 5 Parametre Karaciğer Yetmezliği

5 parametre (her biri 1-3 puan): Bilirubin · Albümin · PT/INR · Asit · Ensefalopati. Sınıf A=5-6 (iyi prognoz), B=7-9 (orta), C=10-15 (kötü prognoz, karaciğer nakli değerlendirmesi).

Soru: Sirozlu hastada cerrahi risk değerlendirmesi için hangi skor kullanılır?

taktik: Child-Pugh 5 BAPES: Bilirubin + Albümin + PT + Ensefalopati + Sıvı (asit). A=5-6 operasyon uygun, C=10+ nakil bekle.

12 saniye

Harrison 21e Bölüm 341 (Siroz); Child-Pugh orijinal 1964/1972; EASL Decompensated Cirrhosis Guidelines 2018. Child-Pugh hâlâ TUS'ta tercih edilen sınıflama.

Uygulanmaz: MELD skoru daha güncel ve karaciğer nakli sıralamasında Child-Pugh'nun önüne geçmiştir. TUS'ta her ikisi sorulabilir — MELD = 3.78×ln(bilirubin) + 11.2×ln(INR) + 9.57×ln(kreatinin) + 6.43.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 80. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 80. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Nefrotik vs Nefritik Sendrom Ayrımı

📌2015 TUS Nefroloji 25. soru — bu taktikle çözülür (doğrulandı)

Nefrotik: Ağır proteinüri (>3.5 g/gün) + hipoalbüminemi + ödem + hiperlipidemi + lipidüri; HEMATÜRİ YOKTUR. Nefritik: Hematüri (eritrosit silendirleri) + hipertansiyon + azotemi + hafif-orta proteinüri (<3.5 g/gün).

Soru: Periorbital ödem, masif proteinüri (5 g/gün), hipoalbüminemi, hiperkolesterolemi olan çocuk. Tanı?

taktik: Ağır proteinüri + ödem + hipoalbüminemi + hiperlipidemi + hematüri YOK = NEFROTİK SENDROM. Çocukta en sık: minimal change.

8 saniye

Harrison 21e Bölüm 306 (Glomerüler Hastalıklar); KDIGO Glomerülonefrit Kılavuzu 2021. Eritrosit silendirleri nefritik için patognomonik.

Uygulanmaz: Fokal segmental glomerüloskleroz (FSGS) ve membranoproliferatif GN, hem nefrotik hem nefritik özellikler taşıyabilir (karma tablo). Bu durumlarda tek başına sendrom sınıflaması yetersiz kalır.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 27. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 27. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

FENa < 1% — Prerenal Akut Böbrek Hasarı

FENa = (İdrar Na × Serum Kreatinin) / (Serum Na × İdrar Kreatinin) × 100. FENa <1% → Prerenal (böbrek tubülü iyi, sodyumu geri emiyor = idrar yoğun, Na tutunuyor). FENa >2% → İntrinsik renal (tübüler hasar, Na tutamıyor). İstisna: miyoglobinüri, kontrast nefropati, akut glomerülonefrit → FENa <1% olabilir ama prerenal DEĞİL.

Soru: İshal-kusma sonrası oligürisi olan hastada FENa %0.4. Tanı?

taktik: FENa < 1% = böbrek sodyum tutuyor = PRERENAL. Sıvı ver, düzelecek. İdrar dansitesi >1.020, BUN/kreatinin oranı >20:1 destekler.

10 saniye

Harrison 21e Bölüm 311 (Akut Böbrek Hasarı); KDIGO AKI Kılavuzu 2012; Espinel CH, Arch Intern Med 1976. FENa formülü ve kesim değerleri doğrulandı.

Uygulanmaz: Diüretik kullanan hastalarda FENa yanıltıcı olur (diüretik Na atımını artırır, prerenal hasta da FENa >1% görünür). Bu durumda FEÜre (üre için FE) daha güvenilir: FEÜre <35% prerenal.

⏱️Bu taktikle TUS 2014 Tıp 26. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2014 Tıp 26. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Tiroid Fonksiyon Testi Yorumu — TSH + T4 Kombinasyonları

TSH↓ + sT4↑ → Primer hipertiroidi (Graves, multinodüler guatr). TSH↑ + sT4↓ → Primer hipotiroidi (Hashimoto). TSH↓ + sT4↓ → Santral hipotiroidi (hipofiz/hipotalamus). TSH↑ + sT4↑ → TSH salgılayan adenom (nadir) veya tiroid hormon direnci.

Soru: Hipofiz tümörü olan hastada TSH düşük, sT4 de düşük. Tanı?

taktik: TSH↓ + T4↓ = SANTRAL HİPOTİROİDİ. Primer hipotiroidide TSH yüksek olurdu — burada sorun hipofizde.

8 saniye

Harrison 21e Bölüm 376 (Tiroid Hastalıkları); ATA/ETA Kılavuzları 2016, 2019 güncellemeleri. TSH, primer tiroid hastalığında en duyarlı tarama testidir.

Uygulanmaz: Eutiroid hastalık sendromu (non-tiroid illness): ağır hastalıkta T3 düşer, T4 normal-düşük, TSH normal-düşük; bu tiroid hastalığı değil, tiroksin-bağlayıcı globülin azalmasından kaynaklanır.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 17. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 17. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Cushing Sendromu Tarama — Gece Kortizol + 1 mg DST

İlk tarama: (1) Gece tükürük kortizolü (gece kortizol salgısı en az olmalı — Cushing'de yüksek kalır), VEYA (2) 1 mg overnight DST (gece 23:00 deksametazon → sabah 08:00 kortizol ≥1.8 mcg/dL = BASKILANMADI = Cushing pozitif). Lokalizasyon: ACTH ölç → ACTH↑ = ACTH bağımlı (hipofiz/ektopik) → ACTH↓ = ACTH bağımsız (adrenal adenom/karsinom).

Soru: 1 mg deksametazon baskılama testinde sabah kortizol 4.2 mcg/dL çıktı. Yorum?

taktik: Kortizol ≥1.8 mcg/dL = BASKILANMADI = Cushing sendromu şüpheli. Onay için 24 saatlik idrarda serbest kortizol veya 2 günlük DST yap.

10 saniye

Harrison 21e Bölüm 379 (Adrenal Bez Hastalıkları); Endocrine Society Cushing Kılavuzu 2008/2015. 1.8 mcg/dL kesim değeri yüksek duyarlılık için tercih edilir.

Uygulanmaz: Depresyon, alkol, obezite ve kronik stres de kortizol yüksekliği yapabilir (psödo-Cushing). Bu durumlarda tarama testi pozitif çıkabilir, onay testi gerekir.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 86. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 86. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Anemi Ayırıcı — Ferritin + TIBC + Periferik Yayma

Demir eksikliği: Ferritin↓ + TIBC↑ + serum demir↓ → mikrositik hipokromik. Kronik hastalık anemisi: Ferritin↑ veya N + TIBC↓ + serum demir↓ → normositik (veya hafif mikrositik). Ferritin tek başına yeterli — <12 mcg/L demir eksikliğini doğrular; ancak ferritin akut faz reaktanıdır (iltihap varsa yalancı normal olabilir).

Soru: Romatoid artritli hastada Hb 9, ferritin 80, TIBC düşük. Anemi türü nedir?

taktik: Ferritin yüksek-normal + TIBC↓ = KRONİK HASTALIK ANEMİSİ (iltihap ferritini yükseltir, demir depolanmış ama kullanılamıyor). Demir eksikliği değil!

10 saniye

Harrison 21e Bölüm 93 (Anemi); WHO Anemi Tanı Kriterleri; Guyatt GH ve ark. JAMA 1992 (ferritin ROC analizi). Ferritin <30 mcg/L = demir eksikliği (iltihap yoksa <12 de kullanılır).

Uygulanmaz: Hem demir eksikliği hem de kronik hastalık birlikte olabilir (ör: iltihaplı barsak hastalığı). Bu durumda ferritin 30-100 arasında yanıltıcı, çözünür transferrin reseptörü (sTfR)/log ferritin oranı daha güvenilir.

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 19. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 19. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

B12 vs Folat Eksikliği — Nöroloji + Homosistein

Her ikisi: makrositik anemi + hipersegmente nötrofil. AYIRT EDEN: B12 eksikliğinde nörolojik bozukluk (subakut kombine dejenerasyon: posterior + lateral kordon) + metilmalonik asit↑ + homosistein↑. Folat eksikliğinde nöroloji YOK + sadece homosistein↑ (metilmalonik asit normal). Folat vermeden önce B12'yi dışla — yalnız folat nörolojik hasarı maskeler.

Soru: Makrositik anemi + parestezi + yürüme güçlüğü olan hastada önce hangi eksikliği düşünürsün?

taktik: Nöroloji + makrositik anemi = B12 EKSİKLİĞİ (subakut kombine dejenerasyon). Folat eksikliği nörolojik bulgu YAPMAZ.

8 saniye

Harrison 21e Bölüm 94 (Megaloblastik Anemi); Stabler SP, NEJM 2013 (B12 eksikliği kapsamlı derleme). Metilmalonik asit B12'ye özgü (folat etkilemez), en spesifik belirteç.

Uygulanmaz: Veganlarda hem B12 hem folat eksikliği birlikte olabilir. Ayrıca metformin B12 emilimini azaltır — diyabetik hastada makrositoz görülürse B12 düzeyi kontrol edilmeli.

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 60. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 60. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Otoantikor-Hastalık Eşleşmeleri — ANA/dsDNA/anti-CCP/ANCA

anti-dsDNA + anti-Smith → SLE (Smith SPESIFIK, dsDNA titresı hastalık aktivitesiyle korelasyon). anti-CCP → Romatoid Artrit (RA; RF'den daha spesifik). Anti-Scl-70 (topo-I) → Diffüz sistemik skleroz. Anti-sentromer → Sınırlı sistemik skleroz (CREST). c-ANCA (anti-PR3) → Granülomatöz polianjit (Wegener). p-ANCA (anti-MPO) → Mikroskopik polianjit / eozinofil granülomatöz polianjit.

Soru: Anti-Smith pozitif, ANA titer 1/640 olan genç kadın hastada ilk düşünülecek tanı?

taktik: Anti-Smith = SLE'ye SPESIFIK (anti-dsDNA ile birlikte). ANA tarama, anti-Smith doğrular. Genç kadın + kelebek döküntü + anti-Smith = SLE.

8 saniye

Harrison 21e Bölüm 349-358 (Romatolojik Hastalıklar); ACR/EULAR SLE 2019 Sınıflama Kriterleri; ACR RA 2010 Kriterleri. Anti-Smith özgüllük %99, duyarlılık %25-30.

Uygulanmaz: ANA tek başına tanı değildir (fibromiyalji, tiroid hastalıkları, ilaç-tetikli lupusta da pozitif). Eklem ağrısında anti-CCP negatif RF pozitif olabilir — RF daha az spesifik, anti-CCP RA için daha değerli.

⏱️Bu taktikle TUS 2007 Tıp 21. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2007 Tıp 21. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Gut vs Psödogut — Kristal Ayrımı

Gut: Monosodyum ürat (MSU) kristalleri — iğne şeklinde, negatif birefringent (polarize ışıkta sarı). Psödogut (CPPD): Kalsiyum pirofosfat dihidrat (CPPD) kristalleri — kısa-kama/dikdörtgen, pozitif birefringent (mavi). Lokalizasyon: Gut MTP1 (podagra = 1. metatar-falangeal). Psödogut diz (en sık) + el bileği.

Soru: Akut diz monoartritinde sinovyal sıvıda kısa kama kristaller, pozitif birefringent. Tanı?

taktik: Pozitif birefringent + kısa kama = CPPD = PSÖDOGUT. Gut: negatif birefringent + iğne şekli.

8 saniye

Harrison 21e Bölüm 360 (Gut ve Hiperurisemi), Bölüm 361 (CPPD); ACR Gut Kılavuzu 2020. Polarize mikroskopi tanı standardı.

Uygulanmaz: Sinovyal sıvı kristal analizi enfeksiyöz artritin dışlanmasını sağlamaz — kristal ve sepsis birlikte olabilir (kristal artrit enfeksiyona zemin hazırlar). Her akut monoartritte Gram boyama + kültür zorunlu.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 89. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 89. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

KOAH GOLD Evreleme — FEV1 Yüzdeleri

Post-bronkodilatatör FEV1/FVC < 0.70 = KOAH tanısı. GOLD spirometrik GRADE: 1 (Hafif) FEV1 ≥80% · 2 (Orta) FEV1 50-79% · 3 (Ağır) FEV1 30-49% · 4 (Çok Ağır) FEV1 <30%. NOT: FEV1 yalnız grade verir; tedavi seçimi semptom+alevlenme (GOLD ABE grubu) ile yapılır, FEV1'e göre değil.

Soru: FEV1/FVC < 0.70 ve FEV1 beklenenin %42'si olan hastanın GOLD evresi?

taktik: FEV1 30-49% = GOLD Evre 3 (Ağır). 30 altı = Evre 4 (Çok Ağır).

8 saniye

GOLD 2024 Raporu (Global Initiative for Chronic Obstructive Lung Disease); Harrison 21e Bölüm 299 (KOAH). FEV1 eşik değerleri GOLD 2011'den bu yana sabit.

Uygulanmaz: Yaşlı hastada (>70 yaş) FEV1/FVC alt sınır normal 0.70'in altına düşebilir — bu durum fizyolojik yaşlanma olup KOAH DEĞİLDİR. Yaşa uyarlanmış alt sınır kullanmak daha doğrudur.

⏱️Bu trickle TUS tarzı KOAH evreleme sorusunu 8sn'de çözebilirsin.

📋 TUS Klinik Tıp Bilimleri — Göğüs Hastalıkları (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Charcot vs Beck Triadı — Kolanjit mi Tamponad mı?

Charcot Triadı (kolanjit) = Ateş + Sarılık + Sağ Üst Kadran Ağrısı. Beck Triadı (kardiyak tamponad) = Hipotansiyon + Boyun Ven Dolgunluğu (JVD) + Uzak/Sessiz Kalp Sesleri. Bellek: Beck = 'Boyun ven - Bas düşük - Sesler uzak'.

Soru: Stab yaralı hastada hipotansiyon, boyun ven dolgunluğu, uzak kalp sesleri. Tanı?

taktik: Beck Triadı = kardiyak tamponad. Charcot Triadı'nda sarılık var, bu klinikte yok. Acil perikardiyosentez.

7 saniye

Harrison 21e Bölüm 272 (Perikardial Hastalıklar) + Bölüm 344 (Safra Yolları); Beck CS orijinal 1935 JAMA tanımı. Triad sensitivite sınırlı, klinik şüphe esastır.

Uygulanmaz: Beck triadının üç bulgusunun hepsi birden tamponad olgularının yalnızca %30-60'ında görülür — klinik şüphe ekokardiyografi ile doğrulanmalı. Charcot triadında da üçü birden %50-70 olguda mevcuttur.

⏱️Bu taktikle TUS 2018 Tıp 53. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2018 Tıp 53. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Septik Artrit vs Kristal Artrit — Sinoviyal Lökosit Sayısı

Sinoviyal sıvı lökosit yorumu: <2.000/mm3 = non-inflamatuar (osteoartrit, travma). 2.000-50.000/mm3 = inflamatuar (RA, kristal artrit). >50.000/mm3 = septik artrit güçlü şüphe. >100.000/mm3 = septik artrit yüksek özgüllük. NOT: Kristal artrit 50.000-80.000 yapabilir — septik artriti dışlamaz; Gram boyama + kültür zorunlu.

Soru: Akut diz monoartritinde sinoviyal sıvıda 90.000 lökosit/mm3, %95 PNL. Ne düşünürsün?

taktik: >50.000 = SEPTİK ARTRİT ŞÜPHELİ. >100.000 = yüksek özgüllük. Kristal artrit de yapabilir — Gram boyama + kültür ZORUNLU.

8 saniye

Harrison 21e Bölüm 359 (Enfektif Artrit); ACR Gut Kılavuzu 2020; Margaretten ME, JAMA 2007 (sinoviyal sıvı diagnostik accuracy). Lökosit kesim değerleri kılavuzlarla uyumlu.

Uygulanmaz: Gonokoksik artrit sinoviyal sıvıda lökosit >50.000 yapabilir ama kültür üremesi düşük (%25-50) — Gram boyama negatif olabilir. Klinik şüphe yüksekse empirik tedavi başla.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 89. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 89. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Pnömoni vs TB — Akciğer Grafisi Yerleşim Kalıbı

TB reaktivasyon: ÜST LOB (sağ > sol), apikal/posterior segment, kavitasyon + fibrozis + kalsifikasyon. Lober pnömoni (bakteriyel): ALT LOB (en sık sağ alt lob), homojen konsolidasyon, hızlı başlangıç. Atipik pnömoni (Mycoplasma/Chlamydia): bilateral diffüz interstisyel infiltrat. Aspirayon pnömonisi: supin yatanda sağ alt lob posterior segment.

Soru: Üst lob posteriorunda kavitasyon + fibrozis + halka gölgesi olan 40 yaşında hastada ilk tanı?

taktik: Üst lob kavitasyon + fibrozis = TB reaktivasyonu (veya primer TB). Alt lob olsa bakteriyel pnömoni düşün.

7 saniye

Harrison 21e Bölüm 178 (Tüberküloz), Bölüm 121 (Pnömoni); WHO TB Guidelines 2022. Yerleşim kalıpları klinik pratik standardı; CT olmadan klinik + grafi kritik.

Uygulanmaz: HIV pozitif hastada TB alt lob veya diffüz tutulum yapabilir (atipik TB). Ayrıca aspergilloz da üst lobda kavitasyon yapar — immünsüpresyonda TB ile karışabilir (Aspergillus halo bulgusu + kronik kavitenin içinde fungus topu).

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 3. soruyu ~7 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 3. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Denver Gelişim Basamakları — 4 Alan + Yaş Eşikleri

Kaba motor: baş tutma 3 ay, oturma 6 ay, yürüme 12 ay. İnce motor: pinser tutma 9-10 ay. Dil: ilk anlamlı kelime 12 ay, 2 kelime cümle 24 ay. Sosyal: yabancı anksiyetesi 6-9 ay.

Soru: 15 aylık çocuk 3 kelime konuşuyor, yardımsız yürüyor. Değerlendirme?

taktik: 12 ay = ilk kelime, 15 ay = ~3-5 kelime beklenebilir, 12 ay = yürüme. İkisi de normal sınırda. Endişe yok.

10 saniye

Nelson Pediatri 21. baskı, Bölüm 22 — Gelişimsel Değerlendirme. Denver II standart yaş eşikleri.

Uygulanmaz: Prematüre bebeklerde düzeltilmiş yaş kullan; Denver tek tanı aracı değil.

⏱️Bu taktikle TUS 2014 Tıp 45. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2014 Tıp 45. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Neonatal Refleksler — Kaybolma Zamanları

Moro: 0-4 ay (4-6 ayda kaybolur). Palmar kavrama: 0-3 ay. Rooting/emme: 0-4 ay. Babinski: 0-2 yaş (2 yaşından sonra kaybolur; devam ederse patolojik). Adım refleksi: 0-2 ay (~6-8 haftada söner).

Soru: 8 aylık bebekte Moro refleksi hâlâ var. Yorum?

taktik: Moro 4-6 ayda kaybolmalı. 8. ayda devam = patolojik (üst motor nöron lezyonu düşün). Net cevap: anormal.

8 saniye

Nelson Pediatri 21. baskı, Neonatal Nöroloji bölümü. Babinski 2 yaşa kadar fizyolojik.

Uygulanmaz: Prematüre bebeklerde düzeltilmiş yaş esas; izole bulgu tek başına tanı koydurtucu değil.

⏱️Bu taktikle TUS 2007 Tıp 3. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2007 Tıp 3. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Türkiye Aşı Takvimi — Yaş-Aşı Eşleşmesi (Temel Kalıplar)

Doğumda: HepB-1. 2. ay: HepB-2, DBaT-1, İPV-1, Hib-1, PnK-1. 4. ay: DBaT-2, İPV-2, Hib-2, PnK-2. 6. ay: HepB-3, DBaT-3, İPV-3, Hib-3. 12. ay: PnK-3 + KKK-1 + Su çiçeği-1. 18. ay: DBaT-R1, İPV-4, Hib-R, KKK-2. Önemli eşikler: KKK ilk dozu 12 ay; Hepatit B 3 dozu 0-2-6 ay.

Soru: 14 aylık bebek KKK aşısı olmamış. Ne yapılmalı?

taktik: KKK ilk dozu 12 ayda verilmeli. 14. ayda gecikmiş — hemen yap, ikinci doz 18. ayda. Net eylem: uygula.

8 saniye

T.C. Sağlık Bakanlığı Genişletilmiş Bağışıklama Programı (GBP) 2024 takvimi. DBaT=aselüler.

Uygulanmaz: Özel durum (immünsüprese, HIV+) aşı takvimi farklıdır; canlı aşılar kontrendike olabilir.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 44. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 44. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kawasaki Hastalığı — 5 Klasik Kriter + Ateş

📌2015 TUS Pediatri 54. soru — bu taktikle çözülür (doğrulandı)

Ateş ≥5 gün + aşağıdakilerden ≥4: (1) Bilateral konjonktival hiperemi (eksüdasız), (2) Oral değişiklik (çilek dil, kuru çatlak dudak, orofarenks kızarıklığı), (3) El-ayak değişikliği (eritem/ödem/deskuamasyon), (4) Polimorfik döküntü, (5) Servikal LAP (>1.5 cm, unilateral). Tedavi: IVIG + aspirin. Komplikasyon: koroner anevrizma.

Soru: 3 yaşında 6 günlük ateş, çilek dil, el sırtı ödemi, konjonktiva kızarıklığı. Tanı?

taktik: Ateş ≥5 gün + 3 kriter (oral, el, konjonktiva) = Kawasaki. IVIG başla. Net cevap: Kawasaki.

12 saniye

AHA 2017 Kawasaki Kılavuzu; Nelson Pediatri 21. baskı, Vaskülit bölümü.

Uygulanmaz: Eksik/atipik Kawasaki olabilir; tüm kriterleri karşılamayan olgularda ekokardiyografi gerekir.

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 54. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 54. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Akut Apandisit — McBurney + Rovsing + Psoas İşareti

McBurney noktası: sağ SIAS ile umbilikus arasında dış 1/3-iç 2/3 birleşim yeri — direkt bası ağrısı. Rovsing işareti: sol alt kadranda baskıda sağ alt kadranda ağrı = pozitif (yansıyan ağrı). Psoas işareti: sağ kalça hipereksansiyon ile ağrı artışı = retroçekal apandisit. Dunphy: öksürük ile sağ alt kadran ağrısı.

Soru: Sol alt kadranda baskı yapılınca sağ alt kadranda ağrı oluşuyor. Hangi işaret?

taktik: Karşı taraf baskı → ipsilateral (sağ) ağrı = Rovsing. Apandisit lehine. Net: Rovsing pozitif.

8 saniye

Sabiston Textbook of Surgery 21st ed., Chapter 50 — Appendix; Schwartz's Principles of Surgery 11th ed.

Uygulanmaz: Yüksek özellikli değil; tek başına tanı koydurtmaz. Alvarado/MANTRELS skoru ile kombinle.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 91. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 91. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

İleus Tipleri — Mekanik vs Paralitik Ayırımı

Mekanik ileus: barsak sesleri YÜKSELMİŞ/metalik, ani başlangıç, kolik ağrı, hava-sıvı seviyeleri (step-ladder). Paralitik ileus: barsak sesleri AZALMIŞ/yok, diffüz distansiyon, ağrı minimal, post-op yaygın. Ayırıcı: barsak sesi tını mekanik=metalik, paralitik=sessizlik.

Soru: Post-op 2. gün hasta, barsak sesi yok, minimal ağrı. Tanı?

taktik: Post-op + sessiz barsak = paralitik ileus (fizyolojik). Mekanik değil. Net: paralitik ileus.

8 saniye

Schwartz Surgery 11th ed., Ch.28 — Small Intestine; Sabiston Surgery 21st ed.

Uygulanmaz: Strangülasyon durumunda mekanik ileus barsak sesi azalabilir; klinik gidişi kombinle.

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 99. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 99. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

GİS Kanama — Üst vs Alt Kaynağı Ayırımı

Hematemez (kanlı kusma) = ÜST GİS (Treitz bağı proksimali). Melena (katran görünümlü dışkı) = ÜST GİS (nadiren sağ kolon). Hematokezya (taze kanlı dışkı) = ALT GİS (Treitz bağı distali). İstisna: masif üst GİS kanamada hematokezya olabilir (hızlı transit). BUN/Cr >20 oranı üst GİS kanamayı destekler.

Soru: Melena ile başvuran hastada BUN/Cr = 25. Kanama yeri?

taktik: Melena + BUN/Cr >20 = üst GİS kanama (kan barsakta sindirilince BUN yükselir). Net: üst GİS.

10 saniye

Schwartz Surgery 11th ed.; Laine L et al. ACG Clinical Guideline: Upper GI Bleeding. Am J Gastroenterol 2021.

Uygulanmaz: Masif üst GİS kanamada hematokezya görülebilir; tek bulgu ile lokalizasyon yanıltıcı olabilir.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 66. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 66. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Naegele Kuralı — Tahmini Doğum Tarihi (TDT)

TDT = Son adet tarihi (SAT) + 7 gün − 3 ay + 1 yıl. Alternatif: SAT + 280 gün (40 hafta). Örnek: SAT 1 Ocak → TDT = 8 Ekim (1+7=8; Ocak−3=Ekim; +1 yıl).

Soru: SAT: 10 Mayıs. TDT nedir?

taktik: 10+7=17, Mayıs−3=Şubat, +1 yıl → 17 Şubat. Net: 17 Şubat.

15 saniye

Williams Obstetrics 26th ed., Ch.4 — Prenatal Care. Naegele kuralı evrensel standart.

Uygulanmaz: Düzensiz adet, OKS kullanımı, ilk trimester USG ile düzeltme gerekebilir.

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 111. soruyu ~15 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 111. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Preeklampsi Tanı Kriterleri — 140/90 + Proteinüri

Preeklampsi: ≥20. gebelik haftası + KB ≥140/90 mmHg (4 saat arayla iki ölçüm) + proteinüri ≥300 mg/24 saat veya protein/kreatinin oranı ≥0.3. Şiddetli özellikler: KB ≥160/110 veya trombosit <100.000 veya kreatinin >1.1 veya karaciğer enzim 2x artış veya nörolojik semptom veya pulmoner ödem. Tedavi: <37 hafta MgSO4 + antihipertansif; ≥37 hafta doğum.

Soru: 30. haftada KB 150/95, 24s idrarda 400 mg protein. Tanı?

taktik: ≥20 hafta + KB ≥140/90 + proteinüri ≥300 mg = preeklampsi. Şiddetli değil (160/110 altı). Net: preeklampsi.

10 saniye

ACOG Practice Bulletin 222: Gestational Hypertension and Preeclampsia (2020, reaffirmed 2023); Williams Obstetrics 26th ed.

Uygulanmaz: Kronik hipertansiyon üzerine süperimpoze preeklampsi farklı yönetim; 20. hafta öncesi HT = kronik.

⏱️Bu trickle TUS tarzı preeklampsi tanı kriterleri sorusunu 10sn'de çözebilirsin.

📋 TUS Klinik Tıp Bilimleri — Kadın-Doğum / Preeklampsi (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Doğum Evreleri — Süreler + Eşikler (Bishop Skoru)

1. Evre: gizil faz (0-6 cm) + aktif faz (6-10 cm). Aktif faz ilerleme: nullipar ≥0.5 cm/saat, multipar ≥1 cm/saat. 2. Evre: tam dilatasyon→doğum; nullipar max 3 saat (epiduralle 4 saat), multipar max 2 saat (3 saat). 3. Evre: plasenta; max 30 dakika. Bishop skoru ≥8 = indüksiyon başarılı, <6 = serviks olgunlaşmamış.

Soru: Nullipar, aktif fazda 2 saatte 0.5 cm ilerleme var. Normal mi?

taktik: Nullipar aktif faz = ≥0.5 cm/saat. 2 saatte 0.5 cm = sınırda (1.0 cm/2 saat = 0.5 cm/saat). Normal alt sınır. Net: kabul edilebilir.

12 saniye

ACOG Practice Bulletin 49: Dystocia/Augmentation of Labor (2020); Williams Obstetrics 26th ed., Ch.22.

Uygulanmaz: Fetüs pozisyonu, malprezantasyon ve pelvik faktörler süreyi etkiler; tek kriter yetmez.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 109. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 109. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Duyarlılık / Özgüllük / PPV / NPV — 2x2 Tablo

2x2 tablo: TP=doğru pozitif, FN=yanlış negatif, FP=yanlış pozitif, TN=doğru negatif. Duyarlılık (Sensitivite) = TP/(TP+FN) — hasta kişileri yakalamak. Özgüllük (Spesifisite) = TN/(TN+FP) — sağlıklıyı doğru negatif yapmak. PPV = TP/(TP+FP) — pozitif sonuç gerçekten hasta mı. NPV = TN/(TN+FN) — negatif sonuç gerçekten sağlıklı mı. Prevalans PPV'yi etkiler, duyarlılık/özgüllük etkilemez.

Soru: Tarama testinin sensitivitesini artırmak için cut-off değeri ne yönde kaydırılır?

taktik: Cut-off düşürülürse → daha fazla kişi pozitif → TP artar, FN azalır → sensitivite artar (ama FP artar, spesifisite düşer). Net: cut-off aşağı kaydır.

12 saniye

Gordis Epidemiology 6th ed., Ch.5; Fletcher Clinical Epidemiology 5th ed.; Sackett Evidence-Based Medicine.

Uygulanmaz: LR+ ve LR− değerleri prevalanstan bağımsız; post-test olasılık hesabında LR kullan.

⏱️Bu trickle TUS tarzı epidemiyoloji ölçütleri sorusunu 15sn'de çözebilirsin.

📋 TUS Klinik Tıp Bilimleri — Halk Sağlığı / Epidemiyoloji (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

İnme Sendromları — Klasik Arter-Klinik Eşleşmesi

MCA (orta serebral arter): kontralateral hemipleji + hemiduyu + homonim hemianopsi ± afazi (dominant). ACA (ön serebral): bacak ağırlıklı kontralateral hemipleji. PCA (arka serebral): kontralateral hemianopsi + maküler korunma. PICA (lateral medüller = Wallenberg): ipsilateral yüz + kontralateral vücut duyu kaybı + ataksi + Horner + disfaji + nistagmus. Laküner inme: saf motor veya saf duysal.

Soru: Sol yüzde uyuşma + sağ kol-bacakta ağrı-ısı kaybı + sol Horner + ataksi. Tanı?

taktik: İpsilateral yüz + kontralateral vücut = lateral medüller sendrom (Wallenberg) = PICA tıkanması. Net: Wallenberg.

12 saniye

Adams & Victor's Principles of Neurology 12th ed., Ch.34; Ropper, Samuels & Klein.

Uygulanmaz: Çakışan sendromlar (MCA+ACA, bilateral) birden fazla damarı tutar; dikkatli lokalizasyon şart.

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 32. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 32. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

DSM-5 Majör Depresif Bozukluk — 9 Kriter, 5/9 ≥2 Hafta

MDB tanısı: ≥5/9 kriter, ≥2 hafta. Kriter 1 veya 2 zorunlu: (1) Depresif duygudurum, (2) Anhedoni. Diğerleri: (3) İştah/kilo değişimi, (4) Uyku değişimi, (5) Psikomotor ajitasyon/retardasyon, (6) Yorgunluk, (7) Değersizlik/suçluluk, (8) Konsantrasyon güçlüğü, (9) Ölüm/intihar düşünceleri. İşlevsellik bozulmalı.

Soru: 3 haftadır uykusuzluk, iştah kaybı, değersizlik, konsantrasyon güçlüğü. 4 kriter ama depresif duygudurum ve anhedoni ikisi de var. Tanı?

taktik: 5/9 kriter + 1 ve 2 numaralı zorunlu kriterler karşılanmış + ≥2 hafta = MDB. Net: MDB.

12 saniye

DSM-5-TR (2022), Major Depressive Disorder; Kaplan & Sadock Comprehensive Textbook 12th ed.

Uygulanmaz: Yas, madde etkisi, tıbbi durum kaynaklı depresyon ayırımı gerekir; MDB tanısı dışlama tanısı değil ama exclusion criteria kontrol.

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 36. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 36. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kırık Eponimler — Colles / Smith / Monteggia / Galeazzi

Colles kırığı: distal radius + dorsal angülasyon (düşerek el üzerine kapanma = 'çatal deformitesi'). Smith kırığı: distal radius + volar angülasyon (ters Colles). Monteggia: ulna şaft kırığı + radial baş çıkığı. Galeazzi: radius şaft kırığı + distal radyoulnar eklem çıkığı.

Soru: Düşmede el üzerine kapanma sonrası bilek 'çatal deformitesi'. Tanı?

taktik: Dorsal angülasyon + çatal görünüm = Colles. Net: Colles kırığı.

8 saniye

Rockwood & Green's Fractures in Adults 9th ed.; Campbell's Operative Orthopaedics 14th ed.

Uygulanmaz: Barton, Chauffeur gibi nadir tipler; bu trick sadece 4 ana eponimi kapsar.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 41. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 41. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Böbrek Taşı Tipleri — Radyoopasite + pH + Metabolik Neden

Kalsiyum oksalat/fosfat: %80 en sık, RADYOOPAK, asidik/nötr idrar. Strüvit (magnezyum amonyum fosfat): infeksiyon taşı (üreaz + bakteri), RADYOOPAK, alkalin idrar, geyik boynuzu. Ürik asit: RADYOLÜSEN (BT görür, düz filmde görünmez), asidik idrar, gut. Sistin: herediter, RADYOOPAK ama hafif, altıgen kristal, COLA rengi idrar.

Soru: Gut hastasında düz filmde taş yok ama BT'de taş var. Taş tipi?

taktik: Radyolüsen = ürik asit taşı. Gut + ürik asit artışı + asidik idrar = klasik. Net: ürik asit.

10 saniye

Campbell-Walsh-Wein Urology 12th ed., Nephrolithiasis chapter; EAU Urolithiasis Guidelines 2023.

Uygulanmaz: Mikst taş kompozisyonu sık; tek tip olmayabilir. Taş analizi altın standarttır.

⏱️Bu trickle TUS tarzı böbrek taşı tipi sorusunu 10sn'de çözebilirsin.

📋 TUS Klinik Tıp Bilimleri — Üroloji / Nefrolitiazis (temsili sınav-tarzı örnek; ÖSYM resmi sorusu değildir).

Dermatoloji Klasik Lezyon-Tanı Eşleşmesi (TUS Kalıpları)

Gümüş kepekli plak + diz/dirsek/saçlı deri = Psoriasis. Koebner fenomeni: travma bölgesinde lezyon (psoriasis, vitiligo, liken planus). Hedef lezyon (target) = Eritema multiforme (HSV, ilaç). Nikolsky işareti pozitif = Pemfigus vulgaris (lateral baskıda bül kayması). Asboe-Hansen işareti: bül üstüne baskıda genişleme = pemfigus.

Soru: Diz ve dirseklerde gümüş kepekli plaklar, saçlı deri tutulumu. Tanı?

taktik: Gümüş kepekli plak + karakteristik lokalizasyon = Psoriasis. Net: Psoriasis vulgaris.

8 saniye

Fitzpatrick's Dermatology 9th ed.; Wolff & Johnson Clinical Dermatology 5th ed.

Uygulanmaz: Atipik/üniversal psoriasis, piyoderma gibi tablolarda biopsi gerekebilir.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 30. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 30. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Mallampati Skoru — Zor Entübasyon Öngörüsü

Mallampati sınıflaması (oturur, ağız tam açık, dil çıkarılmış): I = yumuşak damak + uvula + faukal pililer tam görünür. II = uvula kısmen görünür. III = sadece yumuşak damak + damak tabanı görünür. IV = yumuşak damak görünmez. Mallampati III-IV = zor laringoskopi/entübasyon öngörüsü. Tiroid-mentum mesafesi <6 cm + Mallampati III-IV = yüksek risk.

Soru: Preop değerlendirmede yumuşak damak görünmüyor. Mallampati kaç?

taktik: Yumuşak damak görünmez = Mallampati IV = en zor entübasyon. Net: IV.

8 saniye

Miller's Anesthesia 9th ed., Ch.44 — Airway Management; Difficult Airway Society Guidelines 2015.

Uygulanmaz: Boyun hareketliliği, protrüzyon gibi ek faktörler entübasyon güçlüğünü etkiler; Mallampati tek kriter değil.

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 16. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 16. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Ölüm Zamanı Tayini — Rigor/Livor/Algor Mortis Sırası

Algor mortis: ölüm sonrası soğuma ~1°C/saat (ilk 12 saat, çevre etkisi var). Livor mortis (ölü benek): 1-2 saatte başlar, 6-12 saatte sabit, 12 saatte fiksasyon tamamlanır (pozisyon değişince yer değiştirmez). Rigor mortis (ölü tutukluluğu): 2-6 saatte başlar, 12-24 saatte tam, 24-48 saatte çözülür (sıcaklıkla hızlanır). Sıra: livor → rigor → çözülme.

Soru: Ceset bulundu, rigor mortis tam, livor mortis sabit. En olası ölüm zamanı?

taktik: Rigor tam = 12-24 saat; livor sabit = ≥12 saat. Kesişim: 12-24 saat önce ölüm. Net: 12-24 saat.

12 saniye

DiMaio & DiMaio Forensic Pathology 2nd ed.; Knight's Forensic Pathology 4th ed.

Uygulanmaz: Ortam sıcaklığı, çocuk/yaşlı, hastalık durumu süreleri değiştirir; kesin saat tayin mümkün değil.

⏱️Bu taktikle TUS 2017 Tıp 32. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2017 Tıp 32. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kompleman Yolları — Klasik / Alternatif / Lektin + Eksiklik Tablosu

📌2016 TUS İmmünoloji 73. soru — bu taktikle çözülür (doğrulandı)

Tablo + baş harfi asosiasyonu: 3 yol → ortak C3 konverge → C5-9 MAC. Eksiklik: C1inh→HAE, C5-9→Neisseria.

Soru: C1 inhibitör eksikliğinde hangi tablo gelişir?

taktik: C1inh↓ → kontakt sistem (kallikrein/FXIIa) frenlenmez → bradikinin↑ → bradikinin aracılı anjioödem (HAE). NOT: ödem klasik kompleman yoluyla DEĞİL; kompleman tarafında sadece C4 düşer (tanı belirteci). Şifreli: 'C1inh = FREN, fren yok = Herediter Anjio-Ödem'.

12 saniye

Robbins & Cotran Pathologic Basis of Disease 10. baskı, Bölüm 6 (İmmünoloji). C1inh=HAE; C5-9 eksikliği=tekrarlayan Neisseria infeksiyonları kanıtlı.

Uygulanmaz: C3 eksikliği sonuçları (tekrarlayan piyojenik infeksiyon) bu trick'te yok; ayrı ezber gerekir.

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 73. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 73. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Herediter Kanser Sendromları — Gen + Tümör Tablosu

Tablo: Gen → Sendrom → Tümör. BRCA1/2=meme-over; Lynch/MMR=kolon-endometr; FAP/APC=kolon polip; MEN/RET=endokrin; LFS/TP53=sarkom; Rb=retinoblastom.

Soru: MLH1 gen mutasyonu hangi sendromla ilişkilidir?

taktik: MLH1/MSH2/MSH6/PMS2 = MMR = Lynch = HNPCC = kolorektal + endometrium. Şifreli: 'MLH = Mismatch Lynch Hastalığı'.

10 saniye

Robbins 10. baskı Bölüm 7 (Neoplazi). BRCA1 17q, BRCA2 13q; MMR genleri Lynch/HNPCC; APC 5q/FAP; MEN1 11q/MEN1, RET/MEN2A-2B; TP53/Li-Fraumeni; RB1/retinoblastom — hepsi kanıtlı.

Uygulanmaz: Sporadik (kalıtsal olmayan) tümörlerde bu gen-sendrom eşleşmesi uygulanmaz.

⏱️Bu taktikle TUS 2007 Tıp 63. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2007 Tıp 63. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Biyolojik İlaçlar — Hedef + Son Ek Tablosu (-mab / -nib)

Son ek trick: -mab=monoklonal antikor, -nib=kinaz inhibitörü. Hedef tablosu: TNF→infliksimab; CD20→rituksimab; HER2→trastuzumab; IL-6R→tosilizumab.

Soru: Rituksimab'ın hedefi nedir?

taktik: CD20 = Rituksimab. 'Ritu-CD20: Ritu(el) çizer 20 daire → B hücresini sil'. B hücre yüzeyinde CD20 var; RA, NHL, CLL.

8 saniye

Katzung Basic & Clinical Pharmacology 16. baskı. -mab/-nib son ekleri FDA/EMA onaylı. Hedef-endikasyon eşleşmeleri güncel kılavuzlarla uyumlu.

Uygulanmaz: -nib (kinaz inhibitörü) sınıfı bu trick'te sadece kavramsal ayrım; spesifik nib endikasyonları ayrı ezber gerektirir.

⏱️Bu taktikle TUS 2007 Tıp 68. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2007 Tıp 68. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Aşı Kontrendikasyonları — Gerçek vs Yalancı Tablo

Mutlak kontrendikasyon SADECE 2: (1) canlı aşı + gebelik, (2) canlı aşı + ağır immünsupresyon. Yalancı kontrendikasyon: hafif ateş, antibiyotik kullanımı, prematüre.

Soru: Kortizon kullanan gebede hangi aşı yapılmaz?

taktik: Canlı aşı + gebelik = MUTLAK KI (2'li kural). Canlı: MMR, Varisella, OPV, BCG, Sarı Humma, Rotavirüs. 'MAVBS-R = canlılar'.

10 saniye

CDC ACIP 2024 kılavuzu; Türkiye Aşı Takvimi 2024. Canlı aşı + gebelik / ağır immünsupresyon mutlak KI kanıtlı.

Uygulanmaz: Ölü/inaktif/alt-ünit aşılar (influenza inaktif, hepatit B, tetanoz) gebede YAPILABİLİR; bu trick sadece canlı aşılar için.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 43. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 43. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

ABG Kompansasyon — Winter Formülü + Basit vs Mikst

Winter formülü: Beklenen pCO2 = 1.5 × HCO3 + 8 ± 2. Ölçülen pCO2 beklenen aralıkta → basit; dışarıdaysa → mikst bozukluk.

Soru: HCO3=10 mEq/L olan hastada beklenen pCO2 nedir?

taktik: Winter: 1.5×10+8 = 23. Aralık: 21-25 mmHg. Ölçülen bu aralıktaysa basit metabolik asidoz.

12 saniye

Harrison 21. baskı Bölüm 51 (Asit-Baz). Winter formülü: pCO2 = 1.5×HCO3 + 8 ±2, widely validated.

Uygulanmaz: Solunum kompansasyonunun diğer yönleri (met. alkaloz, resp. asidoz/alkaloz kompansasyonları) farklı formül gerektirir; bu trick SADECE met. asidoz için.

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 27. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 27. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Endokrin Profil — Conn vs Addison vs Cushing Tablosu

4 parametre tablosu: Na / K / Aldosteron / Kortizol / Renin. Conn: Na↑K↓Aldo↑Kortizol-N Renin↓. Addison: Na↓K↑Aldo↓Kortizol↓Renin↑. Cushing: Na↑K↓Aldo-N Kortizol↑Renin-N.

Soru: Hipertansiyon + hipokalemi + düşük renin + yüksek aldosteron kombinasyonu hangi hastalıktır?

taktik: Conn = Primer Hiperaldosteronizm. 'Conn = CONNtrol aldosteron yüksek, renin baskılı'. Na↑ K↓ HT + renin↓ = Conn.

10 saniye

Williams Textbook of Endocrinology 14. baskı; Harrison 21. baskı Bölüm 379-380. Na/K/aldosteron/kortizol/renin profilleri kanıtlı.

Uygulanmaz: Sekonder hiperaldosteronizm (renal arter stenozu) renin YÜKSEK olur; bu trick primer Conn için. Adrenal insidentaloma profili farklı.

⏱️Bu taktikle TUS 2014 Tıp 95. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2014 Tıp 95. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Sinoviyal Sıvı Sınıflaması — Lökosit Eşik Tablosu

4 kategori + lökosit eşiği: Normal <200 / Non-inflamatuar <2.000 / İnflamatuar 2.000-50.000 / Septik >50.000 /µL. %PMN >75 → septik güçlü.

Soru: Sinoviyal sıvıda lökosit 35.000/µL ise hangi kategoridedir?

taktik: 35.000 = 2.000-50.000 aralığı → İnflamatuar (RA, gut, psöriatik artrit). '50 bini geç = SEPTİK'.

8 saniye

Harrison 21. baskı Bölüm 393; Kelley's Textbook of Rheumatology 10. baskı. Lökosit eşikleri widely accepted ve güncel kılavuzlarla uyumlu.

Uygulanmaz: Kanlı (hemorajik) efüzyon ve kristal artritlerde lökosit sınırı örtüşebilir; sadece lökositle kesin ayırım mümkün değil, glukoz ve kültür de gerekir.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 89. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 89. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Tümör Baskılayıcı vs Onkogen — Two-Hit & Fonksiyon Tablosu

Tümör baskılayıcı (TSG): 2 hit gerekir, her iki kopya kayıp → kanser (Rb, p53, APC, BRCA). Onkogen: 1 mutasyon yeter → kazanç-of-fonksiyon (RAS, MYC, HER2 amplifikasyon).

Soru: Rb geninde neden iki allel de bozulmalıdır?

taktik: TSG = iki kopya da gitmeli (1 kopya yeterli protein üretir). Two-hit: 1. hit kalıtsal/germline, 2. hit somatik. 'TSG = TWO-hit teorisi'.

10 saniye

Robbins 10. baskı Bölüm 7 (Neoplazi). Two-hit teorisi Knudson 1971; RAS/MYC/HER2 onkogen mekanizmaları kanıtlı.

Uygulanmaz: Epigenetik susturma (promoter metilasyonu) da TSG'yi etkisizleştirebilir; bu trick mutasyon tabanlı klasik two-hit için.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 115. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 115. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Antifungal İlaçlar — Hedef + Mekanizma + Toksisiti Tablosu

3 hedef tablosu: Azol=ergosterol SENTEZini boz (CYP). Amfoterisin=ergosterole BAĞlan (por). Ekinokandin=β-glukan sentezini boz. Flusitozin=nükleik asit. Nefrotoksik=amfoterisin.

Soru: Amfoterisin B hangi mekanizmayla antifungal etki gösterir?

taktik: Amfo = ergosterole direk BAĞLANIR → membran por oluşturur → iyonlar sızdırır → hücre ölümü. 'Amfo = AMP(erkek)→ membran deler'. Nefrotoksisitesi var.

10 saniye

Katzung 16. baskı Bölüm 48 (Antifungal). Azol/amfoterisin/ekinokandin/flusitozin mekanizmaları kanıtlı; amfoterisin nefrotoksisitesi klinik olarak well established.

Uygulanmaz: Ekinokandinler Cryptococcus'a etkisiz (β-glukan yoktur); bu trick genel mekanizma öğrenimi için.

⏱️Bu taktikle TUS 2021 Tıp 68. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2021 Tıp 68. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Obstetrik Kanama — Plasenta Previa vs Ablasyo Karşılaştırma

İki kural: Previa=Ağrısız parlak kırmızı + yumuşak uterus. Ablasyo=Ağrılı koyu kanama + sert/tahta uterus + gizli kanama olabilir.

Soru: 32. gebelik haftasında ağrısız vajinal kanama ile başvuran hastada önce ne düşünülür?

taktik: Ağrısız + 3. trimester = Plasenta Previa. 'Previa = PREce uyar, ağrı yok'. Ablasyo = ağrılı, sert uterus, gizli kanama.

8 saniye

Williams Obstetrics 26. baskı Bölüm 41-42. Previa ağrısız/yumuşak, ablasyo ağrılı/sert kanıtlı tanı kriterleri.

Uygulanmaz: Vasa previa ve uterus rüptürü kanamaları previa/ablasyo kriterlerine uymaz; bu trick sadece iki klasik etiyoloji için.

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 110. soruyu ~8 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 110. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

CYP450 İnhibitörleri — SICKFACES.COM

CYP450 inhibitörleri (metabolizmi YAVAŞLATIR → ilaç toksisitesi artar): SICKFACES.COM = Sulfonamides · Isoniazid · Cimetidine · Ketoconazole/antifungals · Fluconazole · Amiodarone · Ciprofloxacin · Erythromycin/macrolides · SSRIs · Cimetidine · Omeprazole · Metronidazole. TR notu: 'İnhibitörler yüzleri hasta eder (SICK FACES)' — warfarin, fenitoin, digoksin gibi dar TI ilaçlarla kombinasyonda toksisite riski artar.

Soru: Warfarin kullanan bir hastaya Amiodarone başlanıyor. INR dramatik yükseliyor. Mekanizma nedir? A) CYP450 indüksiyonu B) CYP450 inhibisyonu C) Protein bağlanma rekabeti D) Renal klirens azalması

taktik: SICKFACES.COM: A=Amiodarone → inhibitör. Net cevap: B

12 saniye

First Aid for USMLE Step 1 (2024) s.247; Katzung Farmakoloji 15. baskı CYP bölümü. Klinik kanıt: amiodarone + warfarin etkileşimi FDA kara kutusu uyarısı.

Uygulanmaz: CYP450 substratları (hangi ilaç metabolize olur) sorusunda değil; sadece inhibitör listesi için.

⏱️Bu taktikle TUS 2014 Tıp 99. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2014 Tıp 99. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

CYP450 İndükleyicileri — Kronik Alkolikler Cümlesi

CYP450 indükleyicileri (metabolizmi HIZLANDIRIR → ilaç etkisi azalır): 'Chronic Alcoholics Steal Phen-Phen and Never Refuse Greasy Carbs' = Chronic Alcohol · Anticonvulsants (phenytoin/phenobarbital) · St. John's Wort · Phenobarbital · Nevirapine · Rifampin · Griseofulvin · Carbamazepine. TR notu: Rifampisin en güçlü CYP indükleyicisi — TB tedavisinde warfarin, OKS etkinliği düşer.

Soru: TB tedavisi başlanan kadın hastanın kullandığı oral kontraseptifin etkinliği düşüyor. Sorumlu mekanizma nedir? A) Emilim azalması B) Protein bağlanma değişimi C) CYP450 indüksiyonu D) Renal atılım artışı

taktik: Rifampin = Greasy Carbs cümlesindeki 'R'. Net cevap: C

10 saniye

First Aid for USMLE Step 1 (2024) s.247. Rifampisin en güçlü induktör = klinik konsensüs (Katzung 15. baskı s.63).

Uygulanmaz: CYP inhibitörleri sorusunda değil; indükleyici ile ilaç etkisi AZALAN senaryolarda.

⏱️Bu taktikle TUS 2016 Tıp 116. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2016 Tıp 116. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Glikojen Depo Hastalıkları — Very Poor Carbs Are Metabolized Horribly

Glikojen depo hastalığı tip sırası: 'Very Poor Carbs Are Metabolized Horribly' → V=Von Gierke (Tip I, G6Pase↓, hipoglisemi+laktik asidoz+hepatomegali, tedavi: pişmiş mısır nişastası) · P=Pompe (Tip II, asit maltaz/α-1,4-glukozidaz↓, kardiyomegali, 'pompa gibi kalp') · C=Cori (Tip III, debranching enzim↓, Von Gierke'nin daha iyi versiyonu) · A=Andersen (Tip IV, branching enzim↓, siroz) · M=McArdle (Tip V, kas fosforilaz↓, egzersiz sonrası kramp + 2. rüzgar fenomeni) · H=Hers (Tip VI, karaciğer fosforilaz↓, hafif seyir). TR notu: TUS'ta en sık sorulan: Pompe (kardiyomegali), Von Gierke (hipoglisemi+hepatomegali), McArdle (egzersizle kramp).

Soru: 6 aylık bebekte hepatomegali, ağır hipoglisemi ve laktik asidoz saptanıyor. Karaciğer biyopsisinde glikojen birikimi var. En olası tanı hangisidir? A) Pompe hastalığı B) McArdle hastalığı C) Von Gierke hastalığı D) Cori hastalığı

taktik: Very Poor → V=Von Gierke: hipoglisemi+hepatomegali+laktik asidoz. Net cevap: C

15 saniye

First Aid for USMLE Step 1 (2024) s.85-86; Harper's Biochemistry 31. baskı. Von Gierke=Tip I, Pompe=Tip II orijinal sınıflandırma doğrulanmış.

Uygulanmaz: Lizozomal depo hastalıkları (Gaucher, Tay-Sachs) — bunlar ayrı sınıf; glikojen depo hastalığı içinde değil.

⏱️Bu taktikle TUS 2014 Tıp 40. soruyu ~15 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2014 Tıp 40. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Majör Depresif Bozukluk — SIG E CAPS

MDB DSM-5 tanı kriterleri (≥5/9, ≥2 hafta; kriter 1 veya 2 zorunlu): SIG E CAPS = S=Sleep disturbance (uyku bozukluğu) · I=Interest/anhedoni kaybı (ZORUNLU kriter 2) · G=Guilt/worthlessness (suçluluk/değersizlik) · E=Energy loss (enerji kaybı) · C=Concentration difficulty (konsantrasyon güçlüğü) · A=Appetite/weight change (iştah/kilo değişimi) · P=Psychomotor changes (ajitasyon veya retardasyon) · S=Suicidal ideation (intihar düşüncesi). Reçete anlamı: 'Enerji kapsülü yaz (SIG E CAPS).' TR notu: Kriter 1 = depresif duygudurum — SIG E CAPS'de ayrı harf yok; klinik soru senaryo ile verir.

Soru: 2 haftadır üzgün hisseden, uyuyamayan, konsantre olamayan, enerji kaybı yaşayan ve intihar düşünceleri olan hasta için hangi tanı önceliklidir? A) Distimik bozukluk B) Uyum bozukluğu C) Majör depresif bozukluk D) Anksiyete bozukluğu

taktik: SIG E CAPS: Sleep + Concentration + Energy + Suicidal = 4 kriter + depresif duygudurum = 5 ≥ eşik. Net cevap: C

12 saniye

DSM-5 (APA 2013) Majör Depresif Bozukluk kriterleri; First Aid for USMLE Step 1 (2024) Psikiyatri bölümü.

Uygulanmaz: Bipolar bozukluk depresif epizodunu DIG FAST ile karıştırma; mani kriterleri ayrı (DIG FAST trick'i).

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 26. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 26. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Mani Kriterleri — DIG FAST

Mani DSM-5 kriterleri (≥3/7, ≥1 hafta; anormal yüksek/genişlemiş/irritabl duygudurum zorunlu): DIG FAST = D=Distractibility (dikkat dağınıklığı) · I=Indiscretion/impulsivity (cinsel/mali dürtüsellik) · G=Grandiosity (büyüklenme, abartılı öz-güven) · F=Flight of ideas (fikir uçuşması — düşünceler yarışır) · A=Activity increase (amaçlı aktivite artışı) · S=Sleep decreased (uyku ihtiyacı azalmış, yorgunluk yok — MDB'deki uykusuzluktan FARKLI) · T=Talkativeness/pressured speech (baskılı konuşma). TR notu: 'Manyak biri hızlı kazar (DIG FAST).' Hipomani aynı kriterler ama <1 hafta ve hospitalizasyon yok.

Soru: Hastanede yatan hastada 1 haftadır artmış enerji, azalmış uyku ihtiyacı, büyüklenme, baskılı konuşma ve aşırı harcama davranışı var. Öncelikli tanı nedir? A) Hipomani B) Mani C) MDB D) Siklotimi

taktik: DIG FAST: Sleep↓ + Grandiosity + Talkativeness + Indiscretion = ≥3 kriter + ≥1 hafta + hospitalizasyon → Mani. Net cevap: B

14 saniye

DSM-5 (APA 2013) Bipolar I Bozukluk mani kriterleri; First Aid for USMLE Step 1 (2024) s.556.

Uygulanmaz: MDB belirtileri için değil; MDB'de uyku bozukluğu MDB kriteri, mani'de uyku ihtiyacı azalması DIG FAST 'S' kriteri — fark önemli.

⏱️Bu trickle TUS tarzi Mani Kriterleri — DIG FAST sorusunu hizla cozebilirsin.

📋 TUS — Mani Kriterleri — DIG FAST (temsili sinav-tarzi ornek; OSYM resmi sorusu degildir).

Brakiyal Pleksus Yapısı — Randy Travis Drinks Cold Beer (5-3-6-3-5)

Brakiyal pleksusun 5 bileşeni sırayla: 'Randy Travis Drinks Cold Beer' → R=Roots (Kökler: C5-C6-C7-C8-T1 = 5 kök) · T=Trunks (Trunkuslar: üst/orta/alt = 3 trunkus) · D=Divisions (Bölünmeler: anterior+posterior = 6 bölünme) · C=Cords (Kordlar: lateral/posterior/medial = 3 kord) · B=Branches (Terminal dallar: muskulokutanöz/aksiller/radyal/median/ulnar = 5 dal). Sayısal simetri: 5-3-6-3-5. TR notu: 'Rıfkı Tıbbi Diploma Caiz Bulur' Türkçe alternatif; ancak orijinal daha yaygın.

Soru: Brakiyal pleksusta trunkuslar bölündükten sonra oluşan yapılar kaç tanedir? A) 3 B) 5 C) 6 D) 9

taktik: Randy Travis Drinks → D=Divisions: 3 trunkus × 2 (anterior+posterior) = 6 bölünme. Net cevap: C

10 saniye

Gray's Anatomy 42. baskı Brakiyal Pleksus bölümü; Moore Klinik Anatomi 8. baskı. 5-3-6-3-5 sayısal pattern anatominin doğrulanmış değerleri.

Uygulanmaz: Erb-Duchenne (C5-C6 lezyonu) veya Klumpke (C8-T1 lezyonu) klinik bulgularını soruyorsa pro-tus-anat-02 trick'i kullan.

⏱️Bu taktikle TUS 2015 Tıp 70. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2015 Tıp 70. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Kapsüllü Bakteriler — SHiNE SKiS

Kapsüllü (opsonizasyon bağımlı) bakteriler: SHiNE SKiS = S=Streptococcus pneumoniae · H=Haemophilus influenzae tip b · N=Neisseria meningitidis · E=Escherichia coli (K1 kapsül antijeni) · S=Salmonella typhi · K=Klebsiella pneumoniae · S=group B Streptococcus (GBS). Klinik önem: Dalak, bu bakterileri opsonize ederek temizler. ASPLENİK hastalarda (splenektomi, orak hücre hastalığı, talasemi) bu organizmalara karşı ARTMİŞ risk → PCV13, Hib, meningo aşısı zorunlu. TR notu: 'SHiNE SKiS parlar ama asplenide öldürür.'

Soru: Splenektomi yapılmış hastada ani yüksek ateş ve bakteremi gelişiyor. En olası etken hangisidir? A) Staphylococcus aureus B) Streptococcus pneumoniae C) E. coli O157:H7 D) Pseudomonas aeruginosa

taktik: SHiNE SKiS: S=Streptococcus pneumoniae asplenide en sık ölümcül. Net cevap: B

10 saniye

Murray Medical Microbiology 9. baskı; Mandell enfeksiyon hastalıkları 9. baskı. Aspleni + Strep pneumo aşılaması CDC ACIP kılavuzu ile doğrulanmış.

Uygulanmaz: Tüm gram pozitif ya da tüm piyojenik bakterileri listelemek için değil; sadece kapsüllü/asplenik risk grubu için.

⏱️Bu taktikle TUS 2008 Tıp 46. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2008 Tıp 46. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Bilinç Değişikliği Ayırıcı Tanı — AEIOU TIPS

Akut bilinç değişikliği (altered mental status) nedenleri — hiçbirini atlama: A=Alcohol (alkol intoksikasyonu/abstinans) · E=Epilepsy/Electrolytes (epilepsi postiktal / elektrolit bozukluğu: Na, Ca, Mg) · I=Insulin/hypoglycemia (hipoglisemi veya hiperglisemi/DKA) · O=Overdose/Oxygen (ilaç overdoz / hipoksi) · U=Uremia (üremik ensefalopati, böbrek yetmezliği) · T=Trauma/Temperature (kafa travması / hipotermi veya hipertermi) · I=Infection (menenjit, sepsis, ensefalit) · P=Psychiatric/Poisoning (psikiyatrik acil / zehirlenme) · S=Stroke/Shock (inme, iskemik veya hemorajik / hemodinamik şok). TR notu: 'AEİOU T-I-P-S = Sesli harfler + aksiyon'. Acil serviste hızlı tarama için.

Soru: Acil servise getirilen bilinci kapalı hastada ilk yapılması gereken hızlı tarama testi hangisidir? A) BT kranial B) Parmak ucu kan şekeri (glukoz) ölçümü C) LP D) EEG

taktik: AEIOU TIPS: I=Insulin/hypoglycemia → bedside glukoz ölçümü hızlı ve tedavi edilebilir ilk adım. Net cevap: B

10 saniye

Tintinalli's Emergency Medicine 9. baskı Altered Mental Status bölümü; UpToDate: Approach to the patient with altered consciousness.

Uygulanmaz: Kronik bilinç bozuklukları (demans, persistent vegetatif durum) için değil; akut/subakut başlangıç için geçerli.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 39. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 39. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Serebellar Bulgular — DANISH

Serebellar disfonksiyon klinik bulguları: DANISH = D=Dysdiadochokinesia (ardışık karşıt hareketlerde bozulma — pronasyon/supinasyon testi) · A=Ataxia (geniş tabanlı serebellar yürüyüş, romberg negatif) · N=Nystagmus (horizontal nistagmus, yavaş faz lezyon tarafına) · I=Intention tremor (hedefe yaklaşırken belirginleşen titreme — Parkinson istirahat tremorUNDAN FARKLI) · S=Slurred/scanning speech (dizartri, tarama konuşması) · H=Hypotonia (kas tonusu azalmış, sarkaç refleks). TR notu: Parkinson ile AYIRT: Parkinson resting tremor + rigidite + bradikinezi; serebellum intention tremor + ataksi + hipotoni. 'DANISH peyniri gibi serebellar beyin — delikleri var, denge bozuk.'

Soru: Hastada hedefe uzanırken titreme, geniş tabanlı yürüyüş ve dizartri var. İstirahat tremoru yok. Lokalizasyon hangisidir? A) Bazal ganglion B) Serebellum C) Frontal lob D) Spinal kord

taktik: DANISH: I=Intention tremor + A=Ataxia + S=Slurred speech = serebellum trifektası. Net cevap: B

12 saniye

Adams and Victor's Principles of Neurology 11. baskı; Duus Nöroloji Anatomisi Temel Atlası. Serebellar bulgular DANISH = nöroloji eğitiminin standart mnemoniği.

Uygulanmaz: Parkinson hastalığı için değil; Parkinson = resting tremor + pill-rolling + rigidite + bradikinezi (serebellum bulgusu değil).

⏱️Bu taktikle TUS 2020 Tıp 32. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2020 Tıp 32. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Antibiyotik Ribozom Hedefleri — Buy AT 30, CCELL at 50

Antibiyotiklerin ribozomal hedefleri: 30S alt birimi: 'Buy AT 30' → A=Aminoglycosides (aminoglikozidler: gentamisin, amikasın, tobramisin) · T=Tetracyclines (tetrasiklin, doksisiklin). 50S alt birimi: 'CCELL at 50' → C=Chloramphenicol · C=Clindamycin · E=Erythromycin/Macrolides (eritromisin, azitromisin, klaritromisin) · L=Linezolid · L=Lincosamides (linkozamidler). TR notu: Florokinolonlar (siprofloksasin, levofloksasin) DNA girazı/topoizomeraz IV hedefler — ribozom DEĞİL. Beta-laktamlar hücre duvarını hedefler — ribozom DEĞİL.

Soru: Gentamisin ve tetrasiklinin ortak etki mekanizması nedir? A) 50S ribozom inhibisyonu B) 30S ribozom inhibisyonu C) Hücre duvarı sentezi inhibisyonu D) DNA giraz inhibisyonu

taktik: Buy AT 30: A=Aminoglycoside (Gentamisin) + T=Tetracycline → 30S. Net cevap: B

10 saniye

Katzung Farmakoloji 15. baskı antibiyotik bölümü; First Aid for USMLE Step 1 (2024) s.189-192. 30S/50S hedef listeleri doğrulanmış.

Uygulanmaz: Antibiyotik direnç mekanizmalarını sorgularken değil; sadece hedef yapı (30S/50S) için kullan.

⏱️Bu taktikle TUS 2014 Tıp 39. soruyu ~10 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2014 Tıp 39. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)

Organofosfat/Kolinerjik Toksisite — DUMBELS

Organofosfat/kolinesteraz inhibitörü zehirlenmesi klinik tablosu (muskarinik ağırlıklı): DUMBELS = D=Diarrhea (diyare) · U=Urination (istemsiz işeme) · M=Miosis (miyozis — 'pin-point pupil') · B=Bradycardia + Bronchospasm + Bronchorrhea (bradikardi + bronkospazm + bronkore — üçlü 'B' en tehlikeli) · E=Emesis (bulantı-kusma) · L=Lacrimation (göz yaşarması) · S=Salivation/Secretions (tükürük artışı, ıslak raller). Tedavi: (1) ATROPİN — muskarinik blokaj (geniş TI ile titre et: bradikardi/bronkospazm düzelene kadar); (2) PRALİDOKSİM (2-PAM) — enzim reaktivasyonu (aging olmadan önce erken). TR notu: 'DUMBELS dumb eder (aptallaştırır)' — kolinerjik kriz = sudoresis+miyozis+bradikardi. SLUDGE mnemoniğine göre fazlalık: Bradikardi+Bronkospazm.

Soru: Tarım işçisi miyozis, aşırı terleme, bradikardi, bronkospazm ve diyare ile acile geliyor. İlk verilmesi gereken antidot hangisidir? A) Nalokson B) Atropin C) Flumazenil D) N-asetilsistein

taktik: DUMBELS: M=Miyozis + B=Bradikardi + Bronkospazm + S=Salgı artışı → organofosfat. Antidot: Atropin. Net cevap: B

12 saniye

Goldfrank's Toxicologic Emergencies 11. baskı; First Aid for USMLE Step 1 (2024) s.254. Atropin titrasyonu ve pralidoksim timing WHO kılavuzu ile doğrulanmış.

Uygulanmaz: Nikotinik bulgular (kas güçsüzlüğü, fasiküllasyon, paralizi) için atropin yetersiz — pralidoksim gerekli; DUMBELS muskarinik tarafı kodlar.

⏱️Bu taktikle TUS 2019 Tıp 118. soruyu ~12 sn'de çözersin.

📋 gerçek ÖSYM/MEB sorusu — TUS 2019 Tıp 118. soru (resmî PDF'ten çıkarılmış korpus)