YÖKDİL taktikleri

Bazı fiil/sıfat sabit edat alır (ezber): depend ON, interested IN, good AT, afraid OF, responsible FOR, capable OF, accuse OF, succeed IN. Boşlukta fiil/sıfatın sabit edatını seç.

Present Perfect + FOR (süre: for 3 years) / SINCE (başlangıç: since 2020). Past Perfect: geçmişten önceki geçmiş (had + V3). Future Perfect: BY + zaman (by 2030, will have done).

must have + V3 = geçmiş kesin tahmin ('olmuştur'). can't have + V3 = imkansız ('olmamıştır'). should have + V3 = yapılmayan/pişmanlık ('yapmalıydı'). needn't have = gereksiz yere yapılmış.

Phrasal verb = fiil + edat/zarf, anlamı değişir: look after (bakmak), give up (vazgeçmek), put off (ertelemek), carry out (yürütmek), bring up (yetiştirmek/gündeme getirmek), turn down (reddetmek). Boşlukta bağlama uyan phrasal'ı seç.

Anlam ilişkisini bağlaç belirler: HOWEVER/although/whereas = ZITLIK · THEREFORE/thus/hence = SONUÇ · MOREOVER/furthermore = EKLEME · because/since = SEBEP. Cümleler arası mantığı oku, ilişkiye uyan bağlacı seç.

Restatement (yeniden ifade): cümlenin ANLAMINI koruyan şıkkı bul. Anahtar: sebep-sonuç / zıtlık / koşul ilişkisi AYNI kalmalı. Tuzak şık: anlamı tersine çevirir veya fazladan bilgi ekler.

Bilinmeyen kelimeyi kök+ekten çöz. Prefix: un-/in-/dis- (olumsuz), re- (tekrar), pre- (önce), mis- (yanlış). Suffix tür belirler: -tion/-ment/-ness (isim), -able/-ous/-ful (sıfat), -ly (zarf), -ize/-ify (fiil).

İngilizce-Türkçe çeviride: İngilizce SVO (özne-yüklem-nesne), Türkçe SOV (yüklem sonda). Önce ANA YÜKLEMİ ve BAĞLACI (zıtlık/sebep) yakala → anlam çatısını kur → ayrıntıyı yerleştir. Tuzak: yan cümle-ana cümle karışması.

Okuma paragrafında: ilk+son cümle ana fikri verir; tekrar eden kavram konu. Soru türünü tanı: main idea (genel), detail (satır bul), inference (ima), vocabulary-in-context (bağlamdan). 'NOT mentioned' → metinde olmayanı seç.

İlgi zamiri, anlattığı isme göre seçilir: who = insan, which = nesne/hayvan/durum, that = ikisi de (defining clause'da), where = yer, when = zaman, whose = iyelik (kimin). Boşluktan sonra fiil geliyorsa zamir özne, isim/zamir geliyorsa nesne konumundadır.

Type 0 (genel gerçek): If + present, present. Type 1 (gerçekçi gelecek): If + present, will + V1. Type 2 (hayali şimdi): If + past, would + V1. Type 3 (geçmiş pişmanlık): If + had + V3, would have + V3. If-tarafındaki zaman, ana cümledeki kalıbı belirler (ve tersi).

Bazı fiiller -ing ister (enjoy, avoid, suggest, mind, finish, consider, deny), bazıları to + V1 ister (want, decide, hope, plan, agree, refuse, manage). Edatlardan (in, of, at, on, about) sonra DAİMA -ing gelir. 'to' bir edatsa (look forward to, be used to) yine -ing gelir.

Edilgen yapı = be (am/is/are/was/were/been/being) + fiilin 3. hali (V3). Özne eylemi YAPAN değil eylemden ETKİLENENdir. Eylemi yapan 'by' ile verilir. Nesne almayan (geçişsiz) fiiller pasif yapılamaz.

Dolaylı anlatımda zaman bir basamak geriye kayar: present→past, past→past perfect, will→would, can→could, must→had to. Zamir ve zaman zarfları da kayar (now→then, today→that day, tomorrow→the next day). say (nesnesiz) vs tell (someone) ayrımına dikkat.

Çoğul SAYILABİLİR isimle: many, (a) few, a number of. SAYILAMAZ isimle: much, (a) little, a great deal of. some = olumlu/teklif, any = olumsuz/soru. İsmin sonunda -s/çoğul ya da tekil-kütle olup olmamasına bak.

Cümle içindeki zaman zarfı doğru zamanı kilitler: yesterday/ago/last → Past Simple; already/yet/just/ever/since/for → Perfect; now/at the moment → Continuous; every day/usually → Present Simple; by the time + past → Past Perfect. İki eylem aynı cümlede zaman bakımından tutarlı olmalı.

Paragraf tamamlamada doğru cümle, ÖNCEKİ ve SONRAKİ cümleyle anlam+gönderge bağı kurar. İpuçları: bağlaçlar (however, therefore, for instance), gönderge zamirleri (this, it, they, such), tanımlık (the/a ilk geçiş vs tekrar), zaman akışı. Konuyu birden değiştiren ya da gönderme zinciri kopan seçeneği ele.

Paragraf tek bir ana fikir etrafında ilerler. Anlamca alakasız cümle genellikle: konuyu aniden başka bir alt-konuya kaydırır, önceki cümleyle gönderge/zamir bağı kurmaz, ya da akışı (neden-sonuç, kronoloji) bozar. İlk cümle (topic sentence) çoğu zaman ana fikri verir; ona uymayan numaralı cümle cevaptır.

YDS'nin ilk soruları tek kelimelik boşluktur, dört seçenek de aynı sözcük türündedir. Anlamı ezberlemek değil, cümledeki ipucu sözcükle (sıfat/zarf/eş dizimli fiil) ANLAM+TON uyumunu kurmak gerekir. Önce boşluğun hangi sözcüğü tamamladığını, sonra cümlenin olumlu/olumsuz tonunu sapta, tona ve eş dizime uymayanları ele.

Cloze test paragrafa yayılmış 5 boşluktur; her boşluk dilbilgisi (zaman/edat/bağlaç) ya da kelime sorar. Her boşluğu yalnız o cümleden değil ÖNCEKİ ve SONRAKİ cümleyle birlikte oku — paragraf akışı (zıtlık, sebep, örnekleme) doğru seçeneği belirler. En kolay boşluktan başla.

Cümle tamamlamada verilen parçanın bağlacı cevabın MANTIĞINI belirler: 'Although/Even though' ile başlıyorsa boşluk ZIT yönde; 'Since/As' ile başlıyorsa boşluk SONUÇ. Önce bağlacı bul, beklenen ilişkiyi (zıtlık/sebep/koşul) yaz, uymayan seçenekleri ele.

Tek cümlede iki bölümün ilişkisini soran bağlaç boşluğunda mantığı belirle: zıtlık (although, even though, whereas), sebep (given that, since, now that), koşul (unless, as long as, in case). Bu yan cümle bağlacı, 'however/therefore' geçiş zarfından FARKLIDIR; iki cümleyi tek cümlede birleştiren bağlaç aranır.

İki boşluklu bağlaç sorusunda seçenekler ÇİFT gelir. İlişkili bağlaçlar SABİT ikilidir: 'either'→'or', 'neither'→'nor', 'both'→'and', 'not only'→'but also'. Cümlenin olumlu/olumsuz tonu ve iki öğenin eklemeli mi seçmeli mi olduğu doğru ikiliyi belirler.

İki yüklemli (iki boşluk) sorularda önce her boşluğun ÖZNESİNİ bul, tekil/çoğul uyumunu kontrol et (research→suggests, mothers→turn), sonra iki eylem arasındaki zaman mantığını kur: ana cümle geniş zamansa yan eylem de genelde geniş/şimdiki olur. Önce uyumu bozanı ele.

Bir ismi niteleyen ya da eşzamanlı durum anlatan boşlukta sade -ing/-ed ortacı 'to V' mastarına tercih edilir: isim eylemi yapıyorsa V-ing (etken), maruz kalıyorsa V-ed (edilgen). Özellikle 'with + isim + ----' kalıbında boşluk ortaç (V-ing) ister. Bu, fiilden sonraki gerund/infinitive seçiminden FARKLI (isme bağlı sıfat-fiil).

Modal boşluğunda doğru kipi cümlenin verdiği SEBEPTEN seç: tıbbi/güvenlik sebebiyle 'yapılamaz' anlamı varsa 'cannot be done' (olanaksızlık), 'yasak' varsa 'must not', 'gerekir' varsa 'must/should'. İkinci boşluk fiil zamanı da ana sebeple uyumlu olmalı.

Boşluk iki bağımsız yargıyı virgülle birleştiriyorsa seçeneklerin İŞLEVİ ayırt eder: zıtlık (yet, but), sonuç (thus, so), sebep-açıklama (given that). İlk yarı ile ikinci yarı arasındaki ilişkiyi (beklentiye aykırı mı, sonuç mu) belirle. 'however vs therefore' temel ayrımından daha ince yet/thus/given that öğelerini kapsar.

Cümle başında isim/isim öbeğiyle kullanılan çok kelimeli edatlarda (Despite, Due to, In terms of, By means of, In case of) anlam ilişkisini ana cümleyle karşılaştırarak seç: zıtlık → 'Despite', sebep → 'Due to', konu/açı → 'In terms of'. Tek kelimelik at/on/in zaman edatından ayrı; çok kelimeli edat öbeği mantığı.

SINCE = başlangıç noktası (tarih/olay: 'since 2010', 'since I was a child'). FOR = süre uzunluğu (rakam+birim: 'for three years', 'for a long time'). Kestirme: boşluk sonrası SAYI/MİKTAR varsa → for. NOKTA/OLAY varsa → since. Her ikisi de Present Perfect veya Past Perfect ile kullanılır.

MİXED CONDITIONAL: geçmiş koşul + şimdiki sonuç. If + Past Perfect (had done) → would + bare infinitive (not would have done). Formül: 'If I had studied harder [geçmişte], I would be a doctor now [şimdi].' KESTIRME: 'now/today/currently' gibi şimdiki zaman zarfı sonuç cümlesinde varsa → would + V1 (would have DEĞIL).

GEÇMIŞTE MANTIKSAL ÇIKARSAMA: MUST HAVE + V3 = kesin olumlu çıkarsama ('Kesinlikle olmuş olmalı'). CAN'T/COULDN'T HAVE + V3 = kesin olumsuz çıkarsama ('Kesinlikle olmamış olmalı'). MAY/MIGHT HAVE + V3 = olasılık ('Olmuş olabilir'). KESTIRME: kanıt güçlü + olumlu → must have; kanıt güçlü + olumsuz → can't have; belirsiz → might have.

CAUSATIVE: işi kendin yapmıyorsun, yaptırıyorsun. HAVE + nesne + V3 (have something done): 'I had my car repaired.' GET + nesne + V3/to-V (get something done / get someone to do): 'I got my car repaired.' / 'I got him to fix it.' KESTIRME: boşluk + nesne + V3 → have/get causative. have = resmi/nötr; get = daha az resmi. Konuya göre anlamı: özne o işi yaptırıyor.

OLUMSUZ ZARF CÜMLE BAŞINDAYSA devrik yapı zorunlu. Hardly/Scarcely + had + özne + V3 ... when/before + özne + V2. No sooner + had + özne + V3 ... than + özne + V2. Not only + did/was + özne ... but also... KESTIRME: Hardly/No sooner/Not only cümle başında → yardımcı fiil öznenin önüne geçer (had/did/was).

RELATIVE CLAUSE KISALTMA: aktif fiil → V-ing (the man who is running → the man running). Pasif fiil → V3 (the report that was written → the report written). WHICH/THAT ayırımı: kişi için who/that; şey için which/that; yer için where; zaman için when; iyelik için whose. VİRGÜLLÜ = non-restrictive (ek bilgi, çıkarılabilir). VİRGÜLSÜZ = restrictive (tanımlayıcı, çıkarılamaz). KESTIRME: 'the + tekil isim + who/which + yardımcı fiil' görünce kısaltmayı dene → yardımcı fiil düşer, aktif→V-ing, pasif→V3.

KARŞITLIK BAĞLAÇLARI: However/Nevertheless/Nonetheless = bağımsız cümleyi bağlar (noktalı virgül/virgül + however). Although/Even though/Though + clausegelir (bağlaç; tek başına cümle BAŞLATAMAZ). Whereas/While = eşzamanlı zıtlık (A is X, whereas B is Y). KESTIRME: Boşluk cümle başındaysa ve önceki cümle noktalıysa → However/Nevertheless uygundur (although DEĞİL). İki clauseyi bağlıyorsa → although/whereas.

REPORTED SPEECH GERİ KAYMA: Simple Present → Simple Past. Present Continuous → Past Continuous. Present Perfect → Past Perfect. Simple Past → Past Perfect. Will → Would. Can → Could. BACKSHIFT İSTİSNASI: evrensel gerçekler ('The earth is round'), değişmeyen bilimsel gerçekler backshift almaz. ZamanZarfı değişimi: now→then, today→that day, here→there, yesterday→the day before, tomorrow→the following day.

CLOZE ZAMAN TUTARLILIĞI: Paragrafın genel zaman kipini belirle (başlangıç cümlesi). Sonraki boşluklar büyük olasılıkla aynı zamandadır. Zaman zarflarına bak: 'by 2030' → Future/Future Perfect; 'in recent years' → Present Perfect; 'in the 1900s' → Past Simple. KESTIRME: ilk cümledeki zaman kipini belirle → tutarsız seçenekleri ele. Bu tek başına 2-3 seçeneği eleyebilir.

PARAGRAF TAMAMLAMA STRATEJİSİ: (1) Son cümleyi oku → bu cümle NE ile tamamlanmalı? (2) Paragrafın temasını belirle → cevap tema dışına çıkmamalı. (3) Anahtar kelimeler: son cümledeki isim/kavramı devam ettiren seçenek doğru. (4) Bağlam sıçraması yapan veya yeni konu açan seçenek yanlış. KESTIRME: Son cümledeki anahtar kelimeyi tüm şıklarda ara; sadece onu devam ettiren seçenek doğru.

YABANCI CÜMLE BULMA (47-52 soruları): (1) Paragraf ANA KONUSUNU belirle (ilk iki cümle). (2) Her cümleyi ana konuyla sına: 'Bu cümle paragrafın ana fikrine katkıda bulunuyor mu?' (3) YANLIŞ CÜMLE özellikleri: yeni bir konu açar, ilgisiz bilgi ekler, bağlaçlarla önceki/sonraki cümleye bağlanamaz. KESTIRME: Hangi cümleyi çıkarınca paragraf daha akıcı olur? Yabancı cümle genellikle konu değil detay/sıçrama içerir.

RESTATEMENT SORUSU STRATEJİSİ: (1) Kaynak cümledeki anahtar kavramları ve ilişkiyi belirle (özne ne yapıyor? ne zaman? hangi koşulda?). (2) Doğru şık aynı mantıksal ilişkiyi farklı kelimelerle verir. (3) YANLIŞ ŞIK TİPLERİ: anlam daralması (parça anlam), anlam genişlemesi (fazladan iddia), ters anlam, zaman değişimi. KESTIRME: 'Bu cümle ne söylüyor?' → 'Bu şık aynı şeyi mi söylüyor?' → evet/hayır.

CÜMLE TAMAMLAMA STRATEJİSİ: (1) Kök cümlenin mantıksal yönünü belirle: neden-sonuç (because/therefore), karşıtlık (but/although), koşul (if/unless), zaman (when/before/after). (2) Bağlaç varsa → şık mantığı uymalı. (3) ÖZNE/ZAMAN TUTARLILIĞI: kök cümledeki özne ve zaman şıkla örtüşmeli. KESTIRME: Bağlaçtan mantık yönünü oku → zıt yöne giden şıkları ele.

TÜRKÇE→İNGİLİZCE ÇEVİRİ STRATEJİSİ: (1) Türkçe cümleyi ana yapılara ayır: ana yüklem + yan cümleler. (2) Türkçe yan cümlesi → İngilizcede ne olur? 'dığında' → when/as, '-arak' → by/by V-ing, '-meden önce' → before, '-rken' → while. (3) Türkçedeki zaman → İngilizce tense eşleştir. (4) Türkçede 'bile' → even though/even if. KESTIRME: Türkçe yüklemi bul → İngilizce karşılığını belirle → özneden kur.

İNGİLİZCE→TÜRKÇE STRATEJİSİ: (1) Kaynak cümledeki modal, zaman ve bağlaç anlam kaymasını takip et. (2) YANLIŞ ÇEVİRİ TUZA K TİPLERİ: 'might' → 'kesinlikle' diye çevirmek (hayır, 'olabilir'). 'Despite' → 'because' gibi çevirmek (anlam karşıtı). 'Unless' → 'until' gibi çevirmek. (3) Modifier yerini değiştiren şıklar: 'The only X that is Y' ≠ 'All X that are Y'. KESTIRME: İngilizce kaynak cümledeki EN ZOR unsuru (modal/modifier/bağlaç) önce çöz → o unsuru doğru yansıtan tek şık doğrudur.

YDS YÜKSEK FREKANS PREPOSITION COLLOCATION: attribute X TO (başarıyı atfetmek), result IN (sonuçlanmak), result FROM (kaynaklanmak), differ FROM (farklı olmak), contribute TO (katkıda bulunmak), aim AT/FOR (hedeflemek), focus ON (odaklanmak), dependent ON (bağımlı), consistent WITH (tutarlı), responsible FOR (sorumlu). KESTIRME: Fiil/sıfatın doğru edat arkadaşını ezber yerine 'bu kelimeyle hangi edat sıklıkla gelir?' testiyle seç.

PHRASAL VERB BAĞLAM STRATEJİSİ: Bilinmeyenlerde parçalara ayır: fiil (temel anlam) + edat (yön/tamamlama). Put OFF = ertelemek (off = uzaklaştırma). Put FORWARD = öne sürmek. Put UP WITH = tahammül etmek. Carry OUT = yürütmek/uygulamak. Carry ON = devam etmek. Give UP = vazgeçmek. Give IN = teslim olmak. Come UP WITH = fikir üretmek. KESTIRME: Bağlamdan olası anlamı tahmin et → edat yönüne bak (on=devam, off=durdurma/erteleme, up=tamamlama, out=gerçekleştirme).

PRESENT PERFECT (have/has + V3): Eylem tamamlandı VEYA geçmişin etkisi şimdi görülür. Sonuç ve tamamlanma vurgusu. 'I have written the report' (rapor bitti). PRESENT PERFECT CONTINUOUS (have/has + been + V-ing): Eylem hâlâ devam ediyor VEYA yakın zamana kadar sürdü. Süreç ve yoğunluk vurgusu. 'I have been writing the report' (hâlâ yazıyorum). KESTIRME: 'How long?' sorusu → Continuous. 'How many times/How much?' sorusu → Perfect (sayı/tamamlanma). State fiilleri (know/believe/own) Perfect kullanır (Continuous almaz).